Page 170

جلد چهارم ۱۶۵ کتاب دعوی الفصل الثاني في كيفية اليمين والاستحلاف فصل دوم ثابت است در بیان کیفیت سوگند نمودن و طلب سوگند کردن واليمين بالله تعالى عز وجل دون غيره وقد تؤكد بذكر اوصافه تعالى وهو التغليظ وذلك مثل قوله قل و الله الذي لا اله الا هو عالم الغيب الشهادة هو الرحمن الرحيم الذي يعلم من السر الخفاء ما يعلم من العلانية ما لفلان هذا عليك ولا قبلك هذا المال الذي ادعاه وهو كذا وكذا ولا شيء منه وله ان يزيد فى التغليظ على هذا وله ان ينقصه منه الا انه يحتاط فيه كيلا يتكرر على اليمين لان المستحلف يمين واحدة ويذكر صفاته بغير حرف العطف حتى لو قال والله والرحمن والرحيم يكون ايمانا (هداية عيني) والقاضي بالخيار ان شاء وان شاء لم يغلظ يقول والله (هدايه) سوگند بنام الله تعالى است نه بغیر از نام الله تعالی و گاہ تاکید سوگند کرده میشود بذکر اوصاف خدایتعالی و این تاکید کردن تغلیظ است در سوگند آن همچنان مثل اینقول قاضی است که بگو قسمست مرا بآنخداوند تعالی که نیست خدای غیر او که داناست بامور پوشیده و ظاهر اوست رحمن و رحیمی که میداند از امور پوشیده چیزها را مانند ی که میداند امور ظاهره را که نیست مر این فلانرا بر تو و نه در نزد تو آن مالی که دعوی کرده است آنرا که آنمال چنین و چنین است و نیست هیچ چیزی از اینمال بر تو و میرسد مر قاضی را که زیادت کند در تغلیظ برین اوصاف میرسد او را که نقصان کند از ان مگر اینکه احتیاط کند قاضی در سوگند تا که مکرر نشود بروی سوگند زیرا که بر او لازم یک سوگند است و ذکر کند صفات خدایتعالی را بغیر احرف عطف تا آنکه اگر گفت که والله والرحمن والرحیم این گفتن یک سوگند نمی شود بلکه چند سوگند میشود بخیار است اگر خواهد تغلیظ بکند و اگر خواهد تغلیظ نکند پس بگوید که بگو بالله یا بگوید که بگو والله يستحلف