Page 113

جلد چهارم کتاب دعوی بر ایشان و اگر یکی از ایشان گذرانید شاهدان را که این سرای در دست من است حکم کرده میشود برای او بذوالیدی پس میگردد او مدعی علیه و آن مرد دیگر مدعی واگر هر یکی از ایشان نشان گذرانید پس بگرداند قاضی سرایرا در دست هردو زیرا که هردو برابر شدند در ثابت کردن ذوالیدی پس شدند مانند آنکه برابر شده باشند در ثابت کردن ملک و گفته است بعض علمای ما رحمهم الله تعالی که وقتیکه نگوید مدعی که این مدعا ملک من است و در دست من است شنیده نمیشود دعوای او زیرا که دعوی نمیکند حقی را بر دیگری و ذکر کرده امام محمد در سیر که اگر مسلمانی برآمد از دار حرب و با او مستامنی بود و در دست ایشان سبزه بود که بر آن مالی بود و هر یکی از ایشان میگفت که اینمال از من است و در دست گذرانید یکی از ایشان گواهان مسلمانان پس قاضی حکم کند برای کسیه گذرانیده گواهانرا یرا که روشن گردانید دعوای خود را بشاهدان و گفته است شمس الائمه رح که باین مسئله ظاهر شد خطای بعض مشایخ بلخ که حکم کرده است در ان صورت که اگر بگوید هر یکی از و و مدعیکه اینملک من است و در دست من است اینکه بدرستیکه قاضی نشنود ایندعوای ایشان را وبگوید هر یکی را که وقتیکه ملک تردت دست پس چه چیز میخواهی از من پس تحقیق امام محمد ۴ تصریح کرده است در اینجا بر قبول شدن گواهان یکی از دو مدعی و همین حکم صحیح است پس حاصل اینست که دعوی در عقار شنیده نمیشود مگر برصاحب ید و دعوی ذوالیدی قبول میشود بر غیر صاحب ید وقتیکه آن غیر دعوی و نزاع میکند با او در ذوالیدی پس و ی گردانیده میشود مدعی ذوالیدی مقصود او گردانیده میشود مدعی ملک بتبع ذوالیدی وقال ابو حنيفه رح اذا ادعى انها له اشتراها مطلقا