Page 101

جلد چهارم ۱۶ کتاب دعوی ذکر کرده شود حدود مستثنیات که از مبیع برآمده چشمه باشد مسجد یا مقبره یا حوضهای آب و مانند آن و ذکر کرده شود اندازه درازی و پهنائی آن شمس الائمه رحمة الله علیه رومیگیرد محضر ها و سجلها و قباله ها پیر ا که در آنها استثناء این چیزها می بود مطلق بغیر از بیان حدود و مقدار های آنها و ما يكتبون في زماننا في تحديد المستثنى ان حدوها الاربعة لزلق ارض دخلت في هذه الدعوى او في هذا البيع لا يصح لانه لا يقع به الامتياز فيذكر الكاتب في التحديد نهرا اوامدقا او شجرا اونشرا بقرب هذا المستثنى بحيث يقع التميز وما يكتبون في زماننا وقد عرف المتعاقدان هذان جميع ما ورد عليه العقد واحا به علما فقد استرد له بعض مشايخنا وهو المختار لان المبيع لا يصير معلوما للقا عند الشهادة ولا بد من التعين (خزانة وفصول عمادی) و اما آنچه می نویسند در زمانا ما در بیان کردن حدود انچیزیکه از مدعابه یا فروخته شده برآمده باشد که بدرستی حدود چهارگانه این چیز مستثنا شده از فروختن متصل است بزمینی که داخل است درین دعوی یا درین عقد فروختن صحیح نیست زیرا که با نیقدر امتیاز وجهدا بئی حاصل نمی شود پس ذکر کند در بیان کردن حدود جوئی یا جویچه یا درخت یا سبزه زاری که نزدیک است بمستثنا شده بطریقیکه واقع شود بآن تمیز آن استثناء اما آنچیزیکه می نویسند در زمانه ما که تحقیق بشناسند فروشنده و خرنده جمیع آنچیز پیرا که عقد وارد شده بر آن و احاطه کرده اند از روی علم بران تحقیق ہذا السنه این را بعض مشایخ ما رحمهم الله تعا همین قول مختار است زیرا که فروخته شده معلوم نمیگردد باین بیان مر قاضی را در وقت شاہدی شاهدان پس چاره نیست از معلوم کردن اذا ادعی مسیلا ماء في دار