{"book":"adl0014","page":101,"text":"جلد چهارم ۱۶ کتاب دعوی\n\nذکر کرده شود حدود مستثنیات که از مبیع برآمده چشمه باشد مسجد یا مقبره یا حوضهای آب\nو مانند آن و ذکر کرده شود اندازه درازی و پهنائی آن شمس الائمه رحمة الله علیه رومیگیرد\nمحضر ها و سجلها و قباله ها پیر ا که در آنها استثناء این چیزها می بود مطلق بغیر از بیان حدود\nو مقدار های آنها و ما يكتبون في زماننا في تحديد المستثنى ان حدوها\nالاربعة لزلق ارض دخلت في هذه الدعوى او في هذا البيع\nلا يصح لانه لا يقع به الامتياز فيذكر الكاتب في التحديد نهرا\nاوامدقا او شجرا اونشرا بقرب هذا المستثنى بحيث يقع التميز\nوما يكتبون في زماننا وقد عرف المتعاقدان هذان جميع ما ورد عليه العقد واحا\nبه علما فقد استرد له بعض مشايخنا وهو المختار لان المبيع لا يصير معلوما للقا\nعند الشهادة ولا بد من التعين (خزانة وفصول عمادی) و اما آنچه می نویسند در زمانا\nما در بیان کردن حدود انچیزیکه از مدعابه یا فروخته شده برآمده باشد که بدرستی حدود\nچهارگانه این چیز مستثنا شده از فروختن متصل است بزمینی که داخل است درین دعوی\nیا درین عقد فروختن صحیح نیست زیرا که با نیقدر امتیاز وجهدا بئی حاصل نمی شود پس\nذکر کند در بیان کردن حدود جوئی یا جویچه یا درخت یا سبزه زاری که نزدیک است\nبمستثنا شده بطریقیکه واقع شود بآن تمیز آن استثناء اما آنچیزیکه می نویسند در زمانه ما\nکه تحقیق بشناسند فروشنده و خرنده جمیع آنچیز پیرا که عقد وارد شده بر آن و احاطه\nکرده اند از روی علم بران تحقیق ہذا السنه این را بعض مشایخ ما رحمهم الله تعا\nهمین قول مختار است زیرا که فروخته شده معلوم نمیگردد باین بیان مر قاضی را در\nوقت شاہدی شاهدان پس چاره نیست از معلوم کردن اذا ادعی مسیلا ماء\n\nفي دار","chars":1443,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0014/00101.jpg","first_page":1,"last_page":917,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām / taʼlīf-i kitāb-i mustaṭāb bi-saʻy-i Mīr ʻAlī Jān Khān va ʻAbd al-Rāziq Khān ; bi-taṣḥīḥ-i faz̤āyil va favāz̤ilʹnishānān-i ʻulamā-yi mutabaḥḥirīn-i mīzān al-taḥqīqāt-i sharʻīyah bi-saʻy va ihtimām-i Muḥammad Sarvar Khān سراج الاحکام فى معاملات الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0014/101","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0014/canvas/101","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0014/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0014_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}