Page 95

جلد دویم ۹۱ کتاب الشهادة فایده مدعی گفت که شاهد ندارم و مدعی علیه را سوگند داد بعد از آن شاهد آورد قبول میشود شاهدان او فایده اگر شاهد گفت که مرا شاهدی برین مدعی علیه بعد از ان شاهد داد یا مدعی گفت که مرا شاهدان نیست بعد از ان شاهدان آورد قبول میشود گواهان این را که خبار مدعی علیه است پیش از حکم قاضی میشود این بیان ایشان به پیش تامین ساختن معنای لفظ محتمل و فى فتاوى ابى الليث في الفصل الثالث من شهادت الذخيرة اذا قال للمدعى للقاضى لابينة لى وحلف المدعى عليه بطلب المدعى ثم جاء المدعى ببينته روى الحسن بن زياد دو عن ابيحنيفة انه تقبل بينته وعن محمد انه لا تقبل بينته (فصول عمادی) و ذکر شده است در فتاوای فقیه ابولیث رحمة الله علیه که ذکر شده در فصل سوم از کتاب شهادات کتاب ذخیره وقتی که بگوید مدعی مر قاضی را که نیست گواهان مرا و سوگند داد قاضی مدعی علیه را بطلب کردن مدعی سوگند او را بعد از ان آورد مدعی گواهان خود را روایت کرده است حسن بن زیاد رحمہ الله از امام اعظم رحمه الله علیه کہ قبول میشود گواهان او و روایت شده است از امام محمد رحمة الله علیه که قبول نمیشود گواهان او سئل فى الشاهد اذا توقف في اقرار المدعى عليه وقال لا اعلم اقراره تم شهد على اقرار المدعى عليه هل تقبل شهادته ام لا الجواب اذا قال لشاهد لا شهادة لي تم شهد قيل لا تقبل والا القبول الجواز النسيان تم التذكر كما فى الدرر وذكر فى شرح محمد الطحاوى رح ان المدعى اذا قال ليس لى بينة او قال الشهود لا شهادة لنا ثم جاء المدعى بشهود فشهد الذي قال لاشهادة عندى قال في هذا عن صحابنارح روايتان فى رواية لا تقبل للتناقض وفي رواية تقبل و هو الصحيح لان التوفيق ممكن بان يقول كان لي شهود و كنت نسيت و تقول الشهود كذلك كانت لنا شهادة وكنا نسينا ثم تذكر ناجواهر الفتاوى امر ثانی آمد ولا لمیام امر ثانی عبد القد نبهای