Page 92

جلد دوم ۸۷ کتاب الشهادة چیزیکه لازم بود بر من ذکر کردن آن و یا بسبب زیادتی که باطل بود وقتیکه روا شد گواهی او در و نشت پس بکدام چیز حکم کرده میشود بعض مشایخ رحمهم الله تعا گفته اند که حکم کرده میشود تمامی انچیزیکه گواهی داده شده بآن و نا چار است از مقید کردن این حکم باینکه مدعی دعوی کند آن زیادت را زیرا که اگر شاهد گواهی داد بهزار درم باز گفت که خطا کردم بلکه هزار و پنجصد است داده نمیشود بمدعی تمامی آن مال مگر وقتیکه مدعی دعوی کرده باشد هزار و پنجصد را وصورت زیادت در ینوقت بتقدیر دعوای مدعی آن است که مدعی دعوی کند یکهزار و پنجصد درم را پس گواهی بدهد یکشاهد او بیک هزار درم پس نیز بگوید آن شاهد که خطا شدم جز این نیست که حق او یکهزار و پنجصد درم است داده نمیشود گواهی او ولیکن آیا حکم کرده شود بیکهزار درم یا بیک هزار و پنجصد درم بعض مشایخ رحمهم الله تعالی گفته اند که حکم کرده شود تمامی آنچیزیکه دعوی کرده مدعی آنرا و بعض مشایخ رحمهم الله تعالی گفته اند که حکم کرده میشود بچیزیکه باقیست فقط که آن هزار درم است نه بآن زیاده که پنجصد درم است تا آنکه اگر گواهی داد بهزار درم باز گفت که غلط کردم بر زیاده کردن پنجصد درم و جز این نیست که آن مال پنجصد درم است حکم کرده میشود بر پنجصد درم فقط و همین حکم میل کرده اندمش سرخسی بخلاف ما اذا قام عن المجلس ثم عاد و قال او همت (هدایه) بعض فایده اولیت او غلطت فانه لا یقبل ( قاضیخان ) بخلاف الصورت غلطی شاهد در بعض حدود یا که شاهد برخیزد از مجلس و باز بگردد و بگوید که خطا کردم بعض گواهی خود را در بعض نسب منع میکند قبول شدن گواهی اورا و یا فراموش کردم و یا غلط کردم پس بدرستیکه قبول نمیشود گواهی او و علی هذا اذا وقع الغلط في بعض المحك (هدايه) بان ذكر الشرقي مكان الغربي