Page 9

جلد دوم ۴ کتاب الشهادت یأتی الیه مجلوبا (بحررایق) یلزم الشهود (هدایه) الاداء (عینی) ولا یسعهم كتمانها اذا طالبهم المدعی (هدایه) وسبب واجب شدن شاهدی طلب کردن خداوند حق است از شاهد ادا نمودن شاهدی را یا ترس فوت شدن حق صاحب حق است که شاهد بداند که اگر اداء شاهدی را نکند حق خداوند حق تلف میشود پس شاهدی فرض است یعنی ادای آن و بر داشتن آن فرض است وقتی که شاهد متعین شود برای آن حسینی دیګری غیر او موجود نشود و فرض کفائی است انوقت که شاهد متعین نشده باشد برای آن باتفاق علماء رحمهم الله تعالی لیکن در برداشتن شاهدی بر عقد کنندګان لازم است حاضر شدن نزد شاهدان بجهد اشهاد ګردانیدن ایشان لازم نیست بر شاهدان حاضر شدن نزد عقد کنندګان و در ادا کردن شاهدی لازم است بر شاهدان حاضر شدن نزد قاضی نه انکه قاضیا مد نزد ایشان تا که ایشان ادا کنند شاهدی را و لازم میشود بر شاهدان ادای شاهدی و روا نمیشود ایشانرا پوشیدن آن وقتی که مدعی بخواهد ایشانرا جهت ادا نمودن شاهدی ثم انما یلزم ادآؤها بشروط الاول طلب المدعی فیما كان من حقوق العباد حقيقة او حكما انما قلنا او حكما ليدخل من عنده شهادة بالاما يعلم بها صاحب الحق وخاف فوت الحق فانه یجب علیه ان یشهد بلا طلب كذا فى فتح القدير (بحر الرايق) ای فیجب علیه حینئذ اعلام المدعى بما يشهد فان طلب وجب عليه ان يشهد والالا اذ يحتمل انه ترک حقه (تکمله رد المحتار) پس بر دانکه جز این نیست که لازم میشود ادا کردن شاهدی به شرط شرط اول طلب نمودن مدعی است در انچیزیکه از حقوق بندګان باشد خواه طلب کردن حقیقه باشد یا حکماً و جز این نیست که ما ګفتیم که یا حکما باشد بجهت انکه داخل شود در ان کسی که نزد او شاهدی باشد و خبر نباشد خداوند حق بآن و بترسد شاهد از فوت شدن حق و پس بدرستی که واجب میشود بر انشاهد که شاهدی بدهد بغیر طلب ردن خداوند حق چنانکه در کتاب فتح القدیر ذکر شده است یعنی پس واجب میشود در ینوقت بر شاهد خبر کردن مدعی را بآن شاهدی میدهد بآن پس اګر مدعی طلب کرد شاهدی ادای آنرا و واجب میشود براو واګر مدعی طلب نکرد فایده در بیان شرطهای ادا شهادت فایده در بیان شرط اول شاهدی علا فیها