Page 633

جلد دوم ٦٣٠ كتاب الشهادة بران شاهدان تاوان زخم نیست واگر زخمی نکرده اورا ثانیا پس بران شاهدان باتفاق علماء رحمهم الله تعالٰی تاوانی نیست و بنا بر این حکم است حکم حد قذف وحد آشامیدن خمر وتعزیر کردن همچنین ذکر شده‌است در کتاب مبسوط واگر یکی ازان شاهدان رجوع کرد از گواهی خود پیش از حکم قاضی بگواهی ایشان حد قذف زده شوند همه‌آن شاهدان واگر یکی ازایشان رجوع کرد پس از حکم قاضی و پیش از گرفتن حد ازان کسیکہ گواهی بر او داده شده بود درینصورت گفته‌اند حضرت شیخین رحمهما الله تعالی کہ ہمہ شاہدان حد زده شوند واگر یکی ازایشان رجوع کرد پس از تمام کردن درّہ پس خاص بر همین یک شاهد حد قذفست و همچنین ذکر شده است در کتاب حاوی ولو شهد اربعة علی رجل بالزنا والاحصان فقضى القاضي بذلک وامر برجمه فرجعوا عن الشهادة ورجمه حتى الميراة وهو حي فان القاضی یدفع عنه الرجم وهم ضامنون ارش جراحه كذا في المبسوط (عالمگیری) واگر چهار شاهد گواهیدادند بر مردی بزنا کردن ومحصن بودن او پس قاضی حکم کرد بان وامر کرد بسنگسار آنمرد پس ان شاهدان رجوع کردند از گواهی خود وحال اینکه آن مرد را زخمی کرده بود سنگها واوزنده بود پس قاضی منع کند از او سنگسار کردن را وآن شاهدان تاوانده هستند تاوان زخم اورا وهمچنین ذکر شده‌است در کتاب مبسوط اذا شهد شاهدان على رجل انه اعتق عبده و شهد عليه اربعة بالزنا والاحصان فقضى القاضي بشهادتهم واعتقه ورجمه ثم رجعوا عن شهادتهم فان علی شهود العتق قيمة الولاء وعلى شهود الزن الدية ويكون الموالاذا لم یکن للرجم ولد ولا توام كنا في المحيط ولو كان المشهود بها عتيق المروهم يضمنون الدية مع حصة من القيمة كذافي الحاوي (عالمكيري) واگر دوشاهد گواهی دادند برمردی کہ بدرستی اوآزاد کرده است غلام خودرا وچهار شاهدگواهی دادند بزنا کردن ومحصن بودن آنغلام وقاضی حکم کرد بگوای هردو طایفه شاهدان وازآزاد گردانیدآن غلام رابوسنگسار کرد اورابعدازان هردو طایفه شاهدان رجوع کردند از گواهی خود پس بدرستی کہ بر شاهدان ازادی غلام