Page 554

جلد دوم ۵۵۱ کتاب الشهادة دادند بر مردی که بدرستی فلان قرض داده است او را هزار درم و قاضی حکم کرد بر او بان هزار درم بعد از ان مدعی علیه گذرانید شاهد انرا بدادن قرض او پیش از حکم کردن قاضی امر کند قاضی مدعی را بپس دادن آن هزار درم بمدعی علیه تاوان نمی شوند شاهد ان مدعی و اگر شاهدان گواهی دادند بر او که بدرستی مر این مدعی را بر این مدعی علیه هزار درم است و قاضی حکم کرد بان هزار درم بمدعی علیه و مدعی گرفت آن هزار درم را بعد از ان مدعی علیه گذرانید شاهد انرا با بر گرداد مدعی پیش از حکم کردن قاضی درینصورت تاوانده میشوند شاهد ان مدعی و وجه فرق انیست که در صورت اول ظاهر شد دروغ شاهد ان از جهت مکان آنکه مدعی قرض داده باشد مدعی علیه را و بعد از ان خلاص کرده باشد او را و در صورت دوم ظاهر شد دروغ ایشان زیرا که ایشان گواهی دادند بر مدعی علیه بهزار درم در حال و تحقیق ظاهر شد دروغ ایشان بسبب شاهدان مدعی علیه پس شاهدان مدعی گردیدند هلاک کنندگان مال بر مدعی علیه آیا تو نمی بینی که بدرستی اگر شوهر زن گفت که زنم طلاق باشد اگر فلانرا بر من چیزی دین باشد پس شاهد ان گواهی دادند که بدرستی فلان قرض داده است او را هزار درم حکم کرده میشود بر آن شوهر آن مال وحکم کرده میشود باو بواقع شدن طلاق و اگر شاهدان گواهی دادند که بدرستی فلانرا بر او هزار درم دین است حکم کرده می شود بر او هزار یعنی بآن مال و بواقع شدن طلاق ظاهر شد باین حکم بدرستی که یکم شاهدی بقرض دادن شاهدی بثابت بودن حق نیست و شاهدی بمطلق دین شاهدیست بثبوت حق در حال پس تحقیق معلوم شد تا وانده شدن دو شاهد از جهت ظاهر شدن دروغگوئی