Page 553

جلد دوم ۵۵۰ کتاب الشهادة تم رجع احد الشاهدین لا یضمن شیئا کذا فی القنیة (عالمگیری) دو شاهد گواهی دادند بمالی بعد از ان قاضی خواست مدعی و مدعی علیه را بصلح کردن پس ایشان صلح کردند ببعض از ان مال بعد از ان یکی از اند و شاهد رجوع کرد از گواهی خود تاوانده نمی شود چیز یرا همچنیز مذکور ست در کتاب قنیه ثم اعلم ان تضمین الشاهد لم ینحصر فی رجوعه لما فی تلقیح المحبوبی المعبر عنه تارة بضر وق الکرابیسی شهد شاهدان علی رجل ان فلانا اقرضه الف درهم وقضی القاضی بهائم اقام المقضی علیه بینة علی الدفع قبل القضاء یأمر القاضی برد الالف الیه ولا یضمن الشهود ولو شهد وا ان له علیه الف درهم وقضی القاضی بذلک واخذ الالف ثم اقام المقضی علیه البینة علی البراءة قبل القضاء یضمن الشهود ووجه الفرق ان فی الوجه الاول لم یظهر کذبهم لجواز انه اقرضه ثم ابراءه وفی الوجه الثانی ظهر کذبهم لانهم شهد واعلیه بألف فی الحال وقد تبین کذبهم فصار وا متلفین علیه الا تری انه لو قال امرأته طالق ان کان لفلان علیه شیئ فشهد الشهود انه اقرضه الفا یحکم علیه بالمال ولا یحکم بالوقوع ولو شهد ان علیه الفا یحکم بالمال والوقوع جمیعا تبین بهذا ان الشهادة علی الاقراض لیس شهادة علی قیام الحق للحال والشهادة بدین مطلقاً شهادة علی الحق فی الحال فقد علم تضمینها الظهور کذبها من غیر رجوع الحواشی بعد ازین بدانکه ضامن گردانیدن شاهد منخصر نیست در رجوع کردن او از گواهی خود بلکه گاه ضامن می شود بغیر ان بدلیل آنکه گفته است در کتاب تلقیح محبوبی که گاهی از تعبیر کرده می شود از ان بکتاب فروق کرابیسی رحمة الله علیه که دو شاهد گواهی دادند