Page 523

جلد دوم ۵۲۰ کتاب الشهادة قاضی فلان شهر آیا قاضی بپرسد از او که در کدام وقت حد زده است او را یا نیز ذکر نکرده است اما محمد رحمه الله این حکم را در کتاب مبسوط و در کتاب اقضیه ذکر کرده که بدرستی قاضی بپرسد این را تا که بداند که بدرستی آنکسی که او را حد زده است آیا قاضی بود در آنوقت یا نه همچنین ذکر شده است در کتاب محیط فان قال المدعى اقام البينة على اقرار ذلك القاضى انه يحده او على انه مات قبل الوقت الذي شهدوا او على اقرار ذلك القاضى انى كنت غائبا عن المصر في ذلك الوقت لا يقبل الكل كذا في الخلاصة (عالمكيرى) پس اگر مدعی گفت که شاهد میگذرانم من باقرار همین قاضی که بدرستی او حد زده است آن شاهد را یا باینکه بدرستی آن قاضی مرده است پیش از آنوقت جرد نی که شاهدان مدعی علیه شاهدی داده اند یا باقرار آن قاضی که بدرستی در آنوقت از ان شهر غایب بودم قبول نمی شود شاهدان مدعی در همه این صورتها، همچنین ذکر شده است در کتاب خلاصة الفتاوى ان الطعن برقهم لا يتوقف على دعوى سيد هما واداء الشهادة لا ينحصر في الشهادة بل اذا خبر القاضي برقهما اسقط شهادتهما والا ان يكون بالشهادة واذا سألهم القاضي فقال اعتقنا سيدنا وبرهنا ثبت عتق السيد في غيبته فادح ولا يلتفت الى انكاره كذا في خزانة الاكمل (بحررائق) بدانکه بدرستی طعن گفتن بغلامی شاهدان موقوف نیست بر دعوی کردن خواجه غلامی ایشان را و بدرستی که ثابت کردن غلامی ایشان حصر نیست بگواهی شاهدان تا گواهام بگذرانند بغلامی ایشان بلکه اگر خبر داده شد قاضی را بغلامی ایشان قاما قط کند شاهدی ایشان را و نیکوتر این است که ثابت کردن این طعن بگو اهی شاهدان باشم دوتی