Page 504

جلد دوم ۵۰۱ کتاب الشهادة وان لم يصلحا توقف فيه وسأل عن المعدل الذي في بلدتها ان كان في ولاية هذا القاضي وإن لم يكن كتب الى قاضي ولايته يتعرف عن حاله هكذا فى المحيط (عالمكيرى) واگر شناسندگان آنشاهد صلاحیت پرسیدن نداشتند معطلی کند قاضی در شاهدی او و بپرسد از حال او آن تزکیه کننده را که در شهر آنشاهد باشد اگر آنشاهد در ولایت همین قاضی باشد و اگر ان شاهد در ولایت این قاضی نباشد بنویسید بقاضی ولایت آنشاهد تا که علم بیارد بحال آن شاهد همچنین ذکر شده است در کتاب محیط رجل شهد عند القا فائده اگر تزکیه کننده در ولایت قا نبود که شاهد از دیگر ولایت بنویسد قاضی بانقاضی ولایت او که بپرسد از کسی که بحال آنشاهد آگاه است وهو على رأس خمسين فرسخا من بلد فيه القاضي فبعث امينا على حجل ليسأل المعدل عن الشاهد فالمعدل على المدعى كذا في محيط السرخسی (عالمگیری) مردگواهی داد نزد قاضی و جای او پنجاه فرسنگ دور بود از شهری که قاضی در ان شهر بود پس قاضی فرستاد امینی را بر نوری که بپرسد تزکیه کننده را از حال آن شاهد پس انمرد بر مدعی ست همچنین ذکر شده است در کتاب محیط سرخسی رح والشاهدان لوعدلا بعدما ماتا فالقاضي يقضى بشهادتهما وكذالوغابا ثم عدلا ولوخرسا اوعميا ثم عدلا لا يقضى بشهادتهما كذا فى خزانة المفتين (عالمكيرى) و اگر شاهدان عادل کرده شدند پس از مردن ایشان پس قاضی حکم کند بگواهی ایشان و همچنین حکم کند بگواهی ایشان اگر غائب شدند و بعد از ان عادل کرده شدند و اگر شاهدان گنگ یا کور شدند و بعد از ان عادل کرده شدند حکم نکند قاضی بگواهی ایشان همچنین ذکر شده است در کتاب خزانه المفتين لوان رجلا عد لا مشهورا بالرّضاء غاب ثم حضر وشهد وسئل المعدل عنه فان كانت الغيبة قريبة كان للمعدل ان يعدله وان كانت منقطعة مسيرة ستة اشهر او نحوه فان كان الرجل مشهورا بالرضاء كما بيحيى ثقة رح وابن ابى ليلى رح