Page 505

جلد دوم ۵۰۳ كتاب شهادة فلان يعدله وان لم يكن مشهور افالمعدل لا يعدله كذا فى المحيط (عالمكيرى) اگر مردی عادلی که مشهور بپسندیدگی و نیکی بود غائب شد بعد از ان حاضر شد و گواهی داد و تزکیه کند پرسید و شد از احوال او پس اگر غائب بودن او اندک بود رواست آن تزکیه کننده را که عادل کند اورا و اگر غائب بودن او بسیار بود که راه شش ماه یا مانند آن بود پس اگر آن مرد مشهور نیکی بود مانند امام حنیفه رح و پسر ابو لیلی رحمة الله پس رواست مر تزکیه کننده را که عادل کند او را و اگر مشهور بنیکی نبود پس تزکیه کننده عادل نکند او را همچنین ذکر شده است در کتاب محیط رجل نزل به محلة قوم لا يعرفونه قبل ذلك فاقام بين اظهرهم ولا يظهر لهم عنه الا الصلاح والاستقامة قال محمد لا اوقت فيه وقتا وهو على ما يقع في قلوبهم وعليه الفتوى (قاضيخان) مردی فرود آمد میان قومی که نمیشناختند او را پیش ازین بعد از ان اقامت کرد میان آن قوم و ظاهر نمیشد در آن قوم را از او مگر صلاحیت و نیکوکاری و استقامت شرعی گفته است امام محمد رح که معلوم و مقرر نمیکنم وقتی را برای ظاهر شدن صلاح او و عادل بودن او موقوف بر همین قدر است که واقع شود در دلهای آن قوم که عادل است و همین قول فتوی ست و في الملتقط صبى احتلم لا أقبل شهادته ما لم اسأل عنه ولا بد ان يتانى بعد البلوغ بقدر ما يقع في قلوب اهل مسجده ومحلته كما فى الغريب انه صالح او غيره رجس و در کتاب ملتقط ذکر شده است که پسری بالغ شد قبول نمیکنم گواهی اور اتا نپرسم از حال او و ناچار است از اینکه قاضی تا خیر کند در پرسیدن حال او پس از بالغ شدن او بقدر آنکه واقع شود در دل اهل مسجد و محله او که بدرستی او نیکو کارست یا نیکو کار نیست چنانکه همین حکم است درباره مسافر والتركية في الذمي تكون بالامانة في دينه ولما ندويه وانه صاحب يقظة فان لم يعرفه المسلمون سألوا عنه عدول المشركين اختيار ا در مختار و تزکیه در باره ذمی بامین بودن دست دین او و زبان او و دست او و اینکه بدرستی او صاحب بیداری منبعان