Page 499

جلد دوم ۴۹۶ کتاب شهادة فايده طریق تزکیه آشکارا عدلته او يقول المزكى بحضرة الشهود أهولاء عدول مقبول الشهادة (هداية وكفاية لتنتفى شبهة تعديل المعدل لغير هذا الشاهد المسئول عنه اذ قد يتفق اسم وشهرة وصفة لاثنين وقد كانت العلانية وحدها في الصدر الاول لأنهم كانوا يغلب عليهم اتها للحق ووقع الاكتفاء بالسر فى زماننا لغلبة النفوس فيه فتوجب الفتنة وقد روى عن محمد رح انه قال تزكية العلانية بلاء وفتنة (هداية وفتح القدير) وفي السراجية والفتوى قديماً في السر و قد تركت تزكية العلانية في زماننا كيلا يجعل المزكى ولا يخون أو يخاف (بحر وتكملة) أقول وعمل قضاة زماننا الان على تزكية السير العلانية لورود الامر السلطاني بذلك (تكملة) وصورت تزکیه ظاهر آنست که با هم یکجا کند قاضی میان تزکیه کننده و شاهد و بگوید مزکی کننده را که آیا همین شاهد است که عادل نموده اورا یا بگوید مزترکیه کننده را بحضور شاهد ان که آیا همین کسان عادلان اند قبول است شاهدی ایشان از جهت آنکه دور شود شبه عادل نمودن تزکیه کننده دیگران بغیر این شاهدی که پرسیده شده از حال او زیرا که گاهی متفق و یکی میشود نام و مشهوری و صفت دو کس را و تحقیق تزکیه ظاهر در قرن اول بود که قرن تابعین است رضی الله عنهم زیرا که صبر و تحمل در ایشان بسیار بود از برای حق و در زمانه ما اکتفا میشود بترکیه پنهانی از جهت غالب شدن نفسها درین زمانه پس تزکیه ظاهره هم میکند فتنه را و تحقیق روایت شده است از امام محمد رح که بدرستی او گفته است که تزکیه ظاهر بلا و فتنه است و در فتاوای سراجیه ذکر کرده است که فتوی بران است که پرسیده شود در پنهان و تحقیق ترک شده است تزکیه ظاهر در زمانه ما بجهت انکه فرفته نشود تزکیه کننده و خیانت نکند و نترسد و من میگویم که عمل قاضیان زمانه ما حال تزکیه پنهانی ظاهر است از جهت وارد شدن امر سلطان بان در فانه دیوان ان المرى اذا جوح الشاهد بعمل القافى جرح لا تعتمد الجرم ولا يعمل التعريل و يقضى بن كبتر العود الم يجد با لا بجو وفائده