Page 487

جلد دوم ۴۸۴ كتاب الشهادة چنانكه اگر شاهد صصل حاضر شود قاضى حكم كند بشهادت شاهد فرع قال فى الجامع اذا شهدا على شهادة شاهدين على القتل خطأوقضى القاضي بالدية على العاقلة ثم جاء المشهود بقتله حيافلاضمان على الفرعين ولكن يرد الولي الدية على العاقلة ولو جاء الشاهدان الاصلان وانكرا الشهادة لم يصح اقرارهما في حق الفرعين حتى لا يجب عليهما الضمان ولاضمان على الاصلين ايضا وان قال الاصولا ناقد اشهدناهما بباطل ونحن نعلم يومئذ انا كنا كاذبين لم يضمنا شيأ في قول ابيحنيفة وابي يوسف رحمهما الله تعالى ( عالمگيري ) گفته است در كتاب جامع كه اگر گواهى دادند دو شاهد بر گواهى دو شاهد بكشتن بخطا وقاضى حكم كرد بديت كشته شده بر عاقله كشنده بعد ازان زنده آمد آنكسيكه گواهى داده شده بود بكشته شدن او پس درین صورت هیچ تاوانی نیست بر شاهدان فرع وليكن ولی کشته شده پس بدهد آن دیترا بآن عاقله و اگر آمدند آن دو شاهد صل و منکر شدند از شاهد بودن خود صحیح نمیشود اقرار کردن ایشان در حق شاهدان فرع تا آنکه واجب نمیشود بر آن شاهدان فرع هیچ تاوانی و نیز هیچ تاوانی نیست بر شاهدان صل و اگر شاهدان صل گفتند که بدر ستيكه ما شاهد كر و اینده بودیم ایشان را بباطل و ما دانستیم امروز که بدرستی ما در وغگو بودیم تاوان ده نمیشوند آن شاهدان اصل چیزی را در قول امام ابوحنیفه وامام ابو یوسف رحمهما الله تعالى وفي اليتيمة سئل الجندي عن قاض قضى لرجل على الاخر بشهادة الفروع ثم جاء الاصول هل يبطل الفرعين فقال هل اختلفوا بين اصحابنا رحمهم الله تعالى فمن قال ان القضاء وقع بشهادة الاصول بطل ومن قال القضاء وقع بشهادة الفروع لا يبطل وهذا الاختلاف في ان القضاء لي بسبط الحضر مهم فالمظاهرمين