Page 323

جلد دوم ۳۱۹ کتاب الشهادة (هدایه) ولو قال كان اصلى حقى الفا وخمسمائة ولكني استوفيت خمسمائة اوابراته عنها قبلت للتوفيق و اگر مدعی گفت که نبود مرا بر مدعی علیه چیزی مگر هزار درم پس گواهی آن شاهدی که گواهی داده بهزار و پانصد درم باطل است زیرا که بدرستی مدعی او را دروغگو کرد در ان چیزیکه گواهی بآن داده و همچنین باطل است گواهی آن شاهدی که بهزار و پانصد درم گواهی داده اگر مدعی سکوت کرده بود از دعوای دیگر چیز مگر سکوت نکرده بود از دعوای هزار درم اگر مدعی گفت که اصل حق من کهنر و پانصد درم بود ولیکن از مدعی علیه گرفته ام پانصد درم را یا ابرا کرده ام برای او از پاد صدم قبول می شود گواهی الشاهدی که گواهی داده بهزاره پانصد درم از جهت موافق نمودن مدعی دعوای والطلقة خود را با گواهی او وعلى هذا المائة والمأتان والطلقتان والطلقة والثلث (هدایه) والصحيح قول ابيحنيفة رحمة الله عليه كذا فى المضمرات (عالمگيرى) و بنا بر این اختلاف است میان امام اعظم و صاحبین اورحمهم الله تعالى اگر یک شاهد گواهی داد بصد درم و دیگر شاهد بدو صد درم یا یکی گواهی داد بیک طلاق و دیگر شاهد بدو طلاق یا یکی گواهی داد بیک طلاق و دیگر شاهد به طلان پس نزد امام اعظم رحمة الله علیه حکم کرده نمی شود بهیچ چیزی و نزد صاحبین اورجمها شد تعالی حکم کرده می شود بآنقدر که هر دو شاهد موافق شده اند در ان یعنی حکم کرده میشود فایده چند مساله که از ظاهر قول امام اعظم رحم برآمده اند اگرچه امکان دارد که بقول حضرت امام رحمة الله علیه رجوع آن شود مساله اول بکمتر و صحیح قول امام اعظم است رحمة الله علیه همچنین ذکر شده است در کتاب مضمرات وخرج عن ظاهر قول الامام رحمة الله تعالى مسائل وان امكن رجوعها اليه فى الحقيقة الاولى ما فى العمدة شهد احدهما ان له عليه الف درهم وشهد الآخرانه اقرله بالف درهم تقبل (بحر) و برآمده است از ظاهر قول امام اعظم رحمة الله علیه چند مسالها اگر چن حتة امکان دارد راجع کرد ملا محمد اکرام آنها