Page 264

جلد دوم ۲۶۰ کتاب الشهادة دشمن بر دشمن و قبول کرده نمیشود زیرا که او نسبت کرده شده است بتهمت در امام اعظم رحمة الله علیه گفته است که گواهی دشمن قبول کرده و قتیکه عادل باشد و گفته است استاد رحمة الله علیه که همین قول صحیح است در ینطور شهادت زیرا که دشمن و قتیکه عادل باشد قبول کرده میشود گواهی او گرچه دشمنی ایشان بسبب امر دنیوی باشد ازینقول باز کرده است ابن حبان رحمة الله وحاصل آنکه درین رساله دو قول اعتماد کرده شده است یکی مذہب او و قول قبول نشون گواهی دشمن و این قول برگزیده شده علماء متاخرین است و همچنین قول است صاحب کتاب کنز الدقایق وصاحب کتاب مستقلی و خواهرش این قول نسبت که سبب قبول ناشدن گواهی دشمنی اور نه فسق و اگر سبب آن فسق می بود گواهی او بر غیر دشمن او نیز قبول نمیشد و قول دوم اینست که بدرستی گواهی دشمن بر دشمن او قبول میشود مگر قبول نمیشود و قتیکه بسبب آن دشمنی فاسق شده باشد و برگزیده است این قول را ابن حبان وابن شحنه رحمهما الله تعالی و دشمن انسان کسی است که نمونیم میشود بغنگینی او و نگین میشود بخوشحالی او و بعض مشایخ رحمهم الله گفته اند که شناخته میشود دشمنی ببر مردم و مثال دشمنی دنیائی اینست که گواهی بدهد دشنام کرده شد و بزنا بر دشنام کننده خود و یا گواهی بدهد کسیکه رانده شده باشد بر لوسرده زننده خود وقد ذكر ابن وهبان تنبیهات حسنة لم ارها لغيره الأول الذي يقتضيه كلام صاحب القنية والمبسوط انا اذا قلنا ان العداوة قادحة فى الشهادة تكون قادحة فى حق جميع الناس لا فى حق العد وفقط وهو الذى يقتضيه الفقه فان الفسق لا يتجز محتى يكون فاسقا فى حق شخص عدلا في حق اخر الثاني لوادعى شخص عداوة اخر يكون مجرد دعواه اعترا فا منه بفسق نفسه ولا يكون ذلك قادحا فى عدالة المدعى عليه انه عد ومالم يثبت المدعى انه عدوله الثالث لو قضى القاضى بشهادة العدو على عدوه أو على غير عدوه هل يصح