Page 125

كتاب الشهادة ١٢١ فایده اگر شاهد در پنهانی فاسق و در ظاهر عادل بود و از حال خود خبر داد که عادل نیستم صحیح ست اقرار او بر او لیکن اگر در شاهدی خود صادق بود روئیت دادن این خبر دادن و صحیح نیست مقدار آن زمانه سپرده شده است برای قاضی و تزکیه کننده وفي الخانية الشاهد اذا كان فاسقاً في السر وهو في الظاهر عدل فاراد القاضى ان يقضى بشهادته فاخبر الشاهد عن نفسه انه ليس بعدل صح اقراره على نفسه لانه اذا كان صادقاً في الشهادت لا يعد ان يخبر عن نفسه انه ليس بعدل لان فيه ابطال حق الله (منحة الخالق) و در کتاب قاضیخان ذکر شده که اگر شاهد فاسق باشد در پنهانی و در ظاهر عادل باشد پس قاضی اراده کرد که حکم کند بگواهی او پس آن شاهد خبر داد از نفس خود که بدرستی که من عادل نیستم صحیح میشود اقرار او بر نفس اليكن اگر ان شاهد راستگو باشد در ان گواهی خود روا نیست او را که خبر بدهد از نفس خود که من عادل نیستم زیرا که در این خبر دادن او باطل کردن حق مدعی ست و في العتابية من آجر بيته لملهو بطع تسقط عدالته (بحر) و در فتاوی عتابیه گفته است کسی که بمزد بدهد خانه خود را برای کسیکه شترا میفروشد ساقط میشود عادل بودن او یعنی گواهی او قبول نمیشود ولا تقبل شهادة نائحة ريغنى ويدليه باجرار ادبه التي تنوح في مصيبة غيرها واتخذت ذلك مكسبة تاتارخانية عن المحيط و در مختار و رد المحتار اما التي تنوح في مصيبتها فشهادتها مقبولة (جوهرة نيره) و قبول نمیشود گواهی زن نوحه کننده بمزد اراده کرده است مصنف در زنی را که نوحه میکند در مصیبت دیگر کس غیر خود و همین نوحه کردن را کسب خود گرفته باشد چنانکه در کتاب تا تارخانیه از کتاب محیط نقل کرده است تا آن زنی که نوحه میکند در مصیبت خود گواهی او قبول است ولا مغنية قد الان ولو لنفسها و ينبغي تقييده بمد او متها عليه ليظهر عند القاضي (درمختار) و قبول کرد نمیشود گواهی من سرود گر اگر چه سرود برای خود میکند نه بدیگری و میشاید مقید کردن این حکم باینکه همیشگی کند بر رود کردن تا ظاهر شود سرود او نزد قاضی والتغنى بالهو معصية في جميع الاديان خصوصاً اذا كان الغناً من المرأة فان نفس رفع الصوت منها حرام فضلا عن ضم الغنأ اليه رقاع سرود کردن با موگناه است در نپنهما عبد الله سبحان؟