Page 983

( ٩٥٣ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواریخ ) از زریاب واسپکری از شخص روستائی نما از خرابهای هرات بدستش آمده بود میکروپیه خریده داروی زرگری بدست آورده برای اسپری از امور زرگری بکارش برده مکشوف افتاد که طلای خالص خالی از غش است وسپهسالار فرامرز خان آنرا از شخص زرگر گرفته ارسال کابل نمود وچون بغایت خوش نما ساخته شده بود از شکستن آن کار پردازان پیشگاه حضور متأسف شدند و هم در اثنای احوال مسطور کدخدا نور محمد نامی از مردم سیستان دست سرقت بمال و متاع ودواب ومواشی رعایای سکنه چخانسور کشوده گرفتار گردید و در نزد آخندزاده فقیر محمد خان حاکم وسرحد دار آنجا محبوس گشت و میر معصوم خان حاکم سیستان در بی اطلاقی او افتاده میراسمعیل خان ومیر زین العابدین بيك نامان را از راه رسالت نزد آخندزاده مذکور فرستاده التماس کرد تا محبوس مزبور را رها دهد و آخند زاده اش رها نداد تا که اموال مسروقه را تمام استرداد نموده بصاحبانش رسانیده بعد رها داد ومقارن اینحال پیغمبر قلی خان بن همتو سردار تکان قالیچه را که از راه تحفه ارسالد اشته و در مطبوع طبع جهان آرا گردیده قصر سعادت حصر پادشاهی سزاوار را که نشیمن گاه خاص پادشاهی بود برای سعادت پیرا اقتضا کرد تا از قسم قالیچه مذکور فرش بگستراند چنانچه مهندسان را در حال امر نموده جایهای زرین و برین قصر مزبور را پیمایش کرد و خانه بزرك زرین در طول نه ذرع کابل وده کره ودر عرض شش ذرع و نیم خانه آن در طول شش و در عرض سه ذرع و خانه بزرك زیرین در طول نه ذرع و دوازده گره ودر عرض شش ذرع وخلوت خانه آن در طول شش ذرع و نیم کره و در عرض چهار ذرع و خانه سه دهنه زیرین در طول هفت ذرع وهشت گره ودرعرض سه ذرع بحساب آمده از مساحت سطحیه خانهای مذکوره بحکمران هرات خبر داده او را فرمان رفت که هر قدر وجه نقد بخرج رود از خزانه هرات نقد به پیغمبر قلی خان داده باندازه عرضا و بطول پیمایشیکه در شمار آمده است جداگانه فرمایش کند تا از رقم قالیچه که تحفه فرستاده است ساخته ارسال کابل نماید و او چنانچه بباید وجه از خزانه هرات داده امر حضرت والا را بپای برد و این قصر در میان کار مدفن ومضجع (١) حضرت والا گردیده عمارات عالیه مذکوره اش تا بلکها روبه ساخته و پرداخته شده بود بامر اعلیحضرت سراج الملة والدین تغییر داده شده بصرف مبالغ زیادی قبّه امارتهای قشنك و دلربا بطرح مزارات سلاطين بزرك افراخته گشت و همدرین هنگام از عریضه سید جعفر خان کنری حاکم غوری بگوش داد نیوش حضرت والا رسید که مواضع درۀ ترمن ودرۀ وادو و درۀ اشرف ودرۀ سینه خوك ودرۀ مرق ودشت ناله ودره کرمن ده و آهنگران ودره دیوارت و تبرتزان و دره پنچان و زرشك برفك موطن ومسكن هزارۀ شیخعلی از وجود نابود خود ایشان و غیره مردم تهی و خالی گردیده همه زراعت نشده اند و چون قاطنین و متوطنین اویه (٢) مذکوره از شرارتی که در نهاد داشتند لوای بغاوت برداشته چنانچه گذشت بقتل وتاراج رفته و بقية السيف ايشان در لاهو کرد و قندهار زمین برای فلاحت داده شده بودند حضرت والا در روز سیزدهم ماه جمادی الاول حاکم مذکور را فرمان کرد که از مردم افاغنة سکنه غوری وبغلان در مواضع مذکوره جای دهد تا زراعت کرده روز معیشت بسر برند و هم بمردم افغان هر دو علاقۀ مزبوره را ارقام و اعلام فرمود که این مواضع مرغوب زر خیز غله بیز تا اینزمان بدست دشمنان دین مبین و درندگان پرده ناموس رهروان شریعت حضرت سید المرسلين بودند تا که از حکم پادشاهی سر باز زده دو چار قهر الهی شدند و اگر خدای ناخواسته چیره دست میشدند وشکست نمییافتند هرآینه از سر و مال و ناموس افغانان صرف نظر نکرده در قتل وغارت مضایقه نمی نمودند اما در وقتی که گرفتار سلاسل و اغلال ادبار شدند دولت قلاع و اراضی ایشان را بتمها وا گذاشت و حالا شما مردم افغان را چه شده و چرا هوش بسر آورده ملك و زمین گروه روافض را که دشمن دین شمایند متصرف نمیشوید و ازین نمی اندیشید که باز دشمنان شما رفته رفته در موطن خویش جا گرفته و فرصت یافته اسیری را که در نهاد دارند بروی کار آورده شما را برباد تاراج دهند پس میباید که افاغنه غوری وبغلان این اراضی را رایگان ضبط و تصرف آنرا از ضروریات دین وایمان دانسته متصرف شوند و از صدور این حکم سعادت دستور افغانان شرح حال کدخدا نور محمد سیستان فرمایش کردن حضرت والا در باب فرش بوستان سرا (١) مضجع جای خواب و خوابگاه عطا کردن حضرت والا املاک هزاره شیخ علی را بمردم افغان (٢) او یه جمع وادى یعنی وادیها