{"book":"adl0009","page":983,"text":"( ٩٥٣ )\n\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواریخ )\nاز زریاب واسپکری از شخص روستائی نما از خرابهای هرات بدستش آمده بود میکروپیه خریده داروی زرگری\nبدست آورده برای اسپری از امور زرگری بکارش برده مکشوف افتاد که طلای خالص خالی از غش است\nوسپهسالار فرامرز خان آنرا از شخص زرگر گرفته ارسال کابل نمود وچون بغایت خوش نما ساخته شده بود\nاز شکستن آن کار پردازان پیشگاه حضور متأسف شدند و هم در اثنای احوال مسطور کدخدا نور محمد نامی\nاز مردم سیستان دست سرقت بمال و متاع ودواب ومواشی رعایای سکنه چخانسور کشوده گرفتار گردید و در\nنزد آخندزاده فقیر محمد خان حاکم وسرحد دار آنجا محبوس گشت و میر معصوم خان حاکم سیستان در بی اطلاقی\nاو افتاده میراسمعیل خان ومیر زین العابدین بيك نامان را از راه رسالت نزد آخندزاده مذکور فرستاده التماس\nکرد تا محبوس مزبور را رها دهد و آخند زاده اش رها نداد تا که اموال مسروقه را تمام استرداد نموده بصاحبانش\nرسانیده بعد رها داد ومقارن اینحال پیغمبر قلی خان بن همتو سردار تکان قالیچه را که از راه تحفه ارسالد اشته\nو در مطبوع طبع جهان آرا گردیده قصر سعادت حصر پادشاهی سزاوار را که نشیمن گاه خاص پادشاهی بود برای\nسعادت پیرا اقتضا کرد تا از قسم قالیچه مذکور فرش بگستراند چنانچه مهندسان را در حال امر نموده جایهای\nزرین و برین قصر مزبور را پیمایش کرد و خانه بزرك زرین در طول نه ذرع کابل وده کره ودر عرض شش\nذرع و نیم خانه آن در طول شش و در عرض سه ذرع و خانه بزرك زیرین در طول نه ذرع و دوازده گره ودر\nعرض شش ذرع وخلوت خانه آن در طول شش ذرع و نیم کره و در عرض چهار ذرع و خانه سه دهنه زیرین\nدر طول هفت ذرع وهشت گره ودرعرض سه ذرع بحساب آمده از مساحت سطحیه خانهای مذکوره بحکمران\nهرات خبر داده او را فرمان رفت که هر قدر وجه نقد بخرج رود از خزانه هرات نقد به پیغمبر قلی خان داده باندازه\nعرضا و بطول پیمایشیکه در شمار آمده است جداگانه فرمایش کند تا از رقم قالیچه که تحفه فرستاده است ساخته\nارسال کابل نماید و او چنانچه بباید وجه از خزانه هرات داده امر حضرت والا را بپای برد و این قصر در میان\nکار مدفن ومضجع (١) حضرت والا گردیده عمارات عالیه مذکوره اش تا بلکها روبه ساخته و پرداخته شده بود\nبامر اعلیحضرت سراج الملة والدین تغییر داده شده بصرف مبالغ زیادی قبّه امارتهای قشنك و دلربا بطرح مزارات\nسلاطين بزرك افراخته گشت و همدرین هنگام از عریضه سید جعفر خان کنری حاکم غوری بگوش داد نیوش\nحضرت والا رسید که مواضع درۀ ترمن ودرۀ وادو و درۀ اشرف ودرۀ سینه خوك ودرۀ مرق ودشت ناله ودره\nکرمن ده و آهنگران ودره دیوارت و تبرتزان و دره پنچان و زرشك برفك موطن ومسكن هزارۀ شیخعلی از\nوجود نابود خود ایشان و غیره مردم تهی و خالی گردیده همه زراعت نشده اند و چون قاطنین و متوطنین اویه (٢)\nمذکوره از شرارتی که در نهاد داشتند لوای بغاوت برداشته چنانچه گذشت بقتل وتاراج رفته و بقية السيف ايشان\nدر لاهو کرد و قندهار زمین برای فلاحت داده شده بودند حضرت والا در روز سیزدهم ماه جمادی الاول حاکم\nمذکور را فرمان کرد که از مردم افاغنة سکنه غوری وبغلان در مواضع مذکوره جای دهد تا زراعت کرده\nروز معیشت بسر برند و هم بمردم افغان هر دو علاقۀ مزبوره را ارقام و اعلام فرمود که این مواضع مرغوب زر\nخیز غله بیز تا اینزمان بدست دشمنان دین مبین و درندگان پرده ناموس رهروان شریعت حضرت سید المرسلين\nبودند تا که از حکم پادشاهی سر باز زده دو چار قهر الهی شدند و اگر خدای ناخواسته چیره دست میشدند\nوشکست نمییافتند هرآینه از سر و مال و ناموس افغانان صرف نظر نکرده در قتل وغارت مضایقه نمی نمودند اما\nدر وقتی که گرفتار سلاسل و اغلال ادبار شدند دولت قلاع و اراضی ایشان را بتمها وا گذاشت و حالا\nشما مردم افغان را چه شده و چرا هوش بسر آورده ملك و زمین گروه روافض را که دشمن دین شمایند متصرف\nنمیشوید و ازین نمی اندیشید که باز دشمنان شما رفته رفته در موطن خویش جا گرفته و فرصت یافته اسیری را\nکه در نهاد دارند بروی کار آورده شما را برباد تاراج دهند پس میباید که افاغنه غوری وبغلان این اراضی را رایگان ضبط\nو تصرف آنرا از ضروریات دین وایمان دانسته متصرف شوند و از صدور این حکم سعادت دستور افغانان\n\nشرح حال\nکدخدا نور\nمحمد سیستان\n\nفرمایش\nکردن\nحضرت والا\nدر باب فرش\nبوستان سرا\n\n(١) مضجع\nجای خواب\nو خوابگاه\n\nعطا کردن\nحضرت والا\nاملاک هزاره\nشیخ علی را\nبمردم افغان\n\n(٢) او یه\nجمع وادى\nیعنی وادیها","chars":3750,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00983.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/983","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/983","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}