Page 93

(٨٦) ( جلد اول ) ( در کمسلطنت ثانویه اعلیحضرت شاه محمود ) ( سراج التواریخ ) کوچ کرده در علاقه پنوچ نزول فرمود راجه روح الله خان حاکم آنجا مراسم اعزاز واکرام بجای آورده مقدمش را گرامی داشت و تحفه و تعارف شایان پیش کشید و ازانجا منزل بمنزل طی طریق کرده وارد شاه دره لاهور شد رنجیت سنگهه حاکم آنجا که دست نشانده شاه زمان و نعمت یافته این خاندان بود گرك سنگهه پسرار شد ورام سنگهه رکن اددخودرا باغيره اعيان لاهور باستقبال شاه فرستاده باعزاز و احترام تمام از شاه دره بشهر لاهور در آورده خودش را در سرای ساده سنگهه و اهالی حرم محترمش را در سرای علیحده جای نشستن داد . ذکر جور و ستم رنجیت سنگهه بشاه ( ۱ ) کوه نور قطعه الماسیکه که از نادر شاه بایشان رسیده بود ( ذکر جور وستم رنجیت سنگهه که ) ( با شاه شجاع مهمان خود نمود ) چون شاه شجاع با عیالش در مقام جدا گانه جای گزیدند رنجیت سنگهه رعایت مهمان بودن او را نکرده راه آمد شد او و حرمش را ببسته از رفتن یکی در نزد دیگری بازداشت و روز دیگررام سنگهه را نزد شاه شجاع فرستاده کوه (۱) نوررا خواستگار شد و شاه از دادن آن دانه گران بها اباور زیده گفت آنوقت داده خواهد شد که رشته مودت و موالات دربین انعقاد یافته عهد موثق قرار گیرد و رنجیت سنگهه دست از طلب باز نداشته متوالياً خواهش كوه نور می نمود و شاه همان جواب اول را میفرمود تا که خدمتکاران وی را از تردد و پی کاری رفتن منع کرده گاهی برای امر ضروری میگذاشت و گاهی بدان هم نگذاشته از رفتن و آمدن باز میداشت وکار را تا یکماه بهمین قرار نشاه وتعلقاتش دشوار کرده مطلبي حاصل نگفت و آخر الامر راه تزویر پیش گرفته چند تن از اعیان دربار خویش را نزد شاه بیدستگاه روانه داشته پیام داد که هرقدر وجه نقد ومحال بطريق انعام وسيورغال بكار داشته باشد از طلب مضایقه روا ندارد تا تسليم خدام شاهی شود و شاه بجز از همان سخن اول دیگر لا و نعمی بزبان نراند بعدازان که افسون و فسانه رنجیت سنگهه کار گر نیفتاد طرح دیگر انداخته بار ساله زر پرداخت و بدفعات چهل هزار روپیه نزد شاه فرستاده بعد از وصول وجه نقد باز اعیان محفل بارش را روانه کرده الماس مذکور را التماس نمود و همان جوابیکه شنیده بود شنود و دو روز پس از جواب آخیره ناچار خود رنجیت سنگهه از راه طلب قدم نزد شاه شجاع نهاده بر طبق خواهش او که در جواب گفته و دادن کوه نوررا مشروط بعهد نامه داشته بود وثيقه مشتمل برقيود دوستى و اتحاد ابدی مرقوم نموده با خود برده از ملاحظه شاه گذرانید و پنجه خودرا بزعفران آلوده بجای مهر در خاتمه وثیقه نامه نهاده بسوگندهای غلاظ و شدادیکه در کیش خودش بود از قبيل نامك وگرنت عهد را مؤکد نموده دست شمشیر خود رو اعترف کرد و اقرار نمود که علاقه جات کوت كماليه و جنگ سیال وكلا نور ازان که از مضافات سنداید مالا ومنالا از ان شاه باشد نتاج و خراج آنها را صرف متونتش نماید و هم قرار داد که در وقت عزم و توجه شاه جانب افغانستان هر قدر لشکر بمعاونت طلبد بانخارج سفر برکاب شاهی مقرر دارد و هم نوشته از شاه شجاع بگرفت که بعد از تصرف نمودن مملکت ارثی از راه دوستی منحرف نگردد و طمع در حکومت رنجیت سنگهه نماید آنگاه که سخن بدینجا رسید دستار خود را بسر شاه بست و کلاه اورا گرفته بسر خود نهاد و شاه کوه نور را بدستور هبه بدوسپرد و چون مدعایش حاصل گشت حارس و نگهبانیکه بدور شاه وحرم و خدمش گذاشته بود برداشته وشاه را راه سیرو تفرج بگشاد چنانچه هر روزه بمزارات ومقابر اولیاء چون حضرت شیخ على بن عثمان هجویری ثم الغزنوى صاحب كتاب كشف المحجوب وغيره رفته استمداد میجست و گردشی کرده بمنزل بازميگشت تا که روزی رنجیت سنگش از راه میهمانی در باغ شالامار دعوت کرده مراسم میهمان نوازی بتقديم رسانید روزدیگر کس نزدشاه فرستاده از باغ مزبور در شهر لاهور بضیافت طلبید و هم پیام داد که در خصوص امر باوی مشورت کرده صواب میجويد وشاه روز دیگر بر طبق دعوت او بشهر در آمده ملاقات کرد و در حین ملاقات انار نفعي عهد از جبين وى مشاهده کرده دانست که او را در شهر لاهور مقید گردانید چنانچه پس از مجلس ملاقات که شاه قصد گردش