Page image — the source of record
Machine transcription
(۸۵)
(جلد اول) (ذکر سلطنت ثانیه اعلیحضرت شاه محمود) (سراج التواریخ)
ذکر توجه وزیر فتح خان جانب کشمیر
(و واقعاتیکه بصدور پیوست)
ذکر توجه وزیر فتح خان جانب کشمیر
چون وزیر بی نظیر بامر شاه محمود راه کشمیر بر گرفته بتابستان و وفور آب دریای مطهر آباد از جاده پنجاب وارد گجرات شد رنجیت سنگهه را ملاقات کرده با وی قرار داد که شاه شجاع را بعد از خلاص کردن از قید عطا محمد خان در لاهور آورده با عیال و اطفالش که در آنجا اقامه دارند دمساز و اورا نیز در ادای این خدمت و حصول نام نیک انباز نماید چنانچه رنجیت سنگهه کفر خدمت و اتفاق بر بسته در تسخیر کشمیر با وزیر همدست و همداستان گشت و وزیر فتح خان بر عهده گرفت که بعد از فتح کشمیر و رها دادن شاه شجاع ثلث مالیات آنجا را جایزه خدمت بمهاراجه رنجیت سنگهه دهد و او محکم چند نام سالار لشکر خود را با سپاه کینه خواه برکاب وزیر فتح خان گذاشته هر دو تن با هم روی بسوی کشمیر نهادند و چون وارد موضع شیبان واقع سر حد کشمیر شدند لشکر عطا محمد خان از راه مدافعه پیش آمده بجنگ گراییدند و آب دست دلیران فتح خان را نیاورده عقب نشستند و عطا محمد خان دیگر نیروی مقابله در خود ندیده با دامن (۱) هول چیده و پس ازان هر روزه دو سه سه صده سوار از وی رتافته از راه اطاعت بسوی اردوی وزیر فتح خان می آمدند اخر الامر عطا محمد خان را خوف و رعب مستولی شده و خوف از انجا مراجعت کرده در زیر قلعه شیرگر بمیدان بیضای سنگر آراسته خوفناك نشست و آخرالامر نیروی جنك در بازوی خود ندیده بصوابدید خوانین طایفه بامر زایی قرآن مجید را شفیع ساخته و تیغ و کفن بگردن خویش انداخته در کوه ماران پیش شاه شجاع رفت و او بپاس کلام مجید از جرم وی در گذشته دل بجای آورد و وزیر فتح خان کشمیر را متصرف گشته بنظم و نسق آن پرداخت و عطا محمد خان پا بپا و نقاره شاه شجاع بقلعه شیرگر در آمده متحصن شد و بعد از چندی بارتوت قلعه داری را از خود دور ملاحظه کرده بپای شفاعت (۲) نزد وزیر فتح خان شد و التماس عفو تقصیر کرده خواستار امان آمد که کشمیر را بوزیر گذاشته با مال و عیالش هر جا که خواهد برود و این مسؤل او بمعرض قبول افتاده صندوقی پر از جواهر در خفا بوزیر داد و بازای این هدیه وزیرش مطلق العنان ساخته با عیال و احمال و اثقال از کشمیر بیرون رفت و جانب تهتهکای کنباس راه برگرفت و بعد ازان بوزیر فتح خان مکشوف گشت که صندوق مذکور پر از نگین های آبگینه بوده نه جواهر ثمینه چون عطا محمد خان از دست رفته بود بجز تأسف دیگر حاصلی نکرد و وزیر با محکم چند گماشته رنجیت سنگهه بملاقات شاه شجاع رفته از قرار دادیکه در باب تمکن او در لاهور با رنجیت سنگهه کرده بود محکم چند از جانب ولی نعمتی التماس رفتن لاهور نمود و وزیر فتح خان تکلیف آن کرد که در ملتان اقامه جسته درجات را از مملکات خویش شمارد و از شاه محمود هیچ در خاطر نیارد اما شاه شجاع از سببیکه عیال و اطفالش در لاهور بودند آنجا را برگزیده از کوه ماران با محکم چند راه لاهور برگرفت و وزیر فتح خان نظم و نسق در کار کشمیر نهاده حکومتش را ببرادر محمد عظیم خان برادر خود داده از راه بار موله جانب کابل مراجعت کرد و شاه شجاع کما حکم چند رهسپار لاهور شده بودند در منزل بارموله راجه غلام علیخان بمه و راجه زبر دست خان و راجه سر بلند خان و غیره راجگان ککه و مقعمدان روح الله خان راجه پنوج و دیوان نندرام صاحب کار عطا محمد خان حاکم سابقه کشمیر نزد شاه شجاع حاضر آمده التماس نمودند که در موضع کوه هامه همه ایشان دوباره حاضر آمده در شهادت دست بوس بوجه اتم حاصل نماید و شاه عرض ایشان را بگوش قبول اصغا فرموده روز سوم از بارموله حرکت کرده در موضع موعود فرود آمد و راجگان مزبوره تحف و هدایا پیش کشیده مراتب خدمت و صداقت بتقدیم رسانیده التماس آن نمودند که عزم تسخیر کشمیر فرمایند تا ایشان بمقدم خدمت راه معاونت پیمایند و شاه شجاع که خود را اخلاص کرده شاه محمود و وزیر فتح خان از قید عطا محمد خان میدانست این خواهش آنان را نپذیرفت لیکن در ظاهر بایشان قرار داده گفت که پس از ملاقات سرادقات حرم محترم و تعللات مکرم معظم بحسب وقت راه کشمیر پیش خواهد گرفت و چون از انجا
(۱) هول چیده و خوف
(۲) شفاعت و زاری کردن
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.