Page 774

(٧٤٤) (جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان) (سراج التواریخ) باید كه يك دكی بر اصل بكنیم و در مابین خود نشسته غم خواری كار خود را نمائیم الیوم آقا سید مومن خان ومحمد نبی خان و میرزا علی گوهر خان و جانوخان وغیره چند نفر آدمان هم شريك بعمل ده نچه شب بجای میرزا تقی خان وعده كرده شما نیز بعمل ده بچه بخانه میرزا تقی خان بیائید فقط حکمران قندهار این رقیمه را ارسال پایه سرير سلطنت نمود و حضرت والا بر آشفته فرمان طلب بنام ملا محمد على وملا عليجان وضبط مال و منال ایشان و دیگر اینکه نام ایشان درج رقيمة مذکوره بود چون میرزا امیر محمد ومیرزا ولی محمد ومیرزا رضا قلى وميرزا علی گوهر و میرزا حیدر قسلی وسید مومن كه از تقصیر میرزا محمد اكبر مأمور سررشته داری دا كخانه قندهار شده بود و کیان جانو و محمد نبی خان اجیدن وغیره اصدار فرموده و پس از وصول هر دو تن ملا در كابل ملا عليجان در پغمان بامر حضرت والا كه بساط عشرت انبساط ييلاق در آنجا گسترده بود بپاسا رسیده ملا محمد علی در میدان كينار قلعه محمود خان بدار سیاست کشیده شد و هم نقل رقيمة موصوفه از حضور اقدس والا بجنرال کشور هند ارسال کردیده برای او ارقام رفت که میرزا تقی خان از طرف دولت بهیه مواجب خواری بوده بیش ازان نیست وبجز وقائع نگاری و ارقام اخبار قندهار بدیگر کاری مأمور نه هیکا، وجود او واسطه اغراض نایبان دولت قرار داده شده باشد زود خواهد بود که آتش فساد افروخته کرده پس میباید که از جانب دولت برطانیه شخصی مأمور وقائع نگاری هرات و قندهار شود که از طائفه قزلباش نباشد و دامن احوال روز کارش از آلایش اغراض تصافی یافته باشد و با این طائفه آمیزش نکند و بایشان طبعاً فوت امیر علی خان قاضی راه وروش ننماید (فوت امیر علیخان قاضی ووقائع ماه ربیع الثانی) چون در سفر غریت اثر حضرت والا وورودش در سیستان امیر علیخان قاضی اعزاز وا گرامی نسبت بذات اقدس والا بتقديم رسانیده بود و هم کاه كاهی عریضه وهديه اش چنانچه گذشت بپایه سریر سلطنت میرسید او را دوست دولت دانسته ذكر واقعه کربت فزای غم افزای فوت آن خان نامدار را ترك نکرده ثبت کتاب کرد که در ماه ربيع الثانی بدرود جهان فانی کرده از عريضة وقائع نكار علاقة چخانسور بكوش راست نیوش حضرت والا رسیده فوت سردار محمد باعث اسف والم خاطر جهان آرای اقدس كشت و همچنین در روز شانزدهم ماه ربیع الثانی سردار محمد علیخان عمران قندهار حکمران قندهار را پیمانه زند کانی از زهر مرك لبريز كرديده از دار فانی روی بجنت النعيم جاودانی نهاد و در صحن صدور و با در کابل حوالی غرفة منبر كة قفله سالار انبياء صلوات الله وسلامه عليه و آله واصحابه وسلم مدفون كشت ومقارن اينحال سپهسالار غلام حیدر خان که افواج قاهره نظام را از سبب سانحه هائی و با که در ماه صفر بجلال آباد حادث شده بود مامور مواضع ییلاقیه کرده و عرض مذكور تا روز هشتم ماه ربیع الاول از جلال آباد و نواحی آن دفع ورفع گردیده در روز بیست و یکم ماه ربیع الثانی دو صد تن از مردم تیراهی که عریضه ارسال پایۀ سریر سلطنت نموده و چنانچه گذشت فرمان اندرز بیان بنام ایشان شرف اصدار و عز ارسال یافته بود نزد سپهسالار مذکور حاضر آمده و او همه را کابل در گاه عالم پناه کرده چون وارد کابل شدند مخارج روزانه و شبانه ایشان برسم مهمانی از دولت معین گردیده در پایان کار که بشرفیاب بازگشتند بر وفق فرمانیکه شرف اصدار یافته بود حضرت والا ایشانرا اندرز و نصیحت کرده رخصت باز گشت داد و درین اثنا مرض و با که از جلال آباد زایل شده بود در کابل حادث گشته نامزد فرمودن حضرت والا دختر سردار شیرین دلقان را بشهزاده امین الله باعث هلاك جمعی کردیده زود قطع شده در اواخر ماه حمل سال آینده بازظاهر گردیده چنانچه در بخش رقم میگردد شش ماه در كابل واطرافش پایدار مانده خلق کثیر و جم غفیری را زهر هلاکت چشانید و در روز بیست و سوم ماه ربيع الثانى سردار شیرین دل خان حاکم خوست که بفرمان طلب وارد كابل شده بود شرف بار و غن دیدار شهریار تاجدار را حاصل کرده و حضرت والا يكنتن دختريك اختر ستوده منظره، ساله او را بشهزاده آزاده سردار حفیظ الله خان و يكنتن دختر دو ساله اش را بسردار امین الله خان نامزد فر موده از حلویات متنوعه اهالی بار را شیرین کام نموده سردار مجزی الیه را ازین وصلت سر مفاخرت بسپهر مباهات رسانید و سردار شیرین دل خان چندی