{"book":"adl0009","page":774,"text":"(٧٤٤)\n(جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان) (سراج التواریخ)\nباید كه يك دكی بر اصل بكنیم و در مابین خود نشسته غم خواری كار خود را نمائیم الیوم آقا سید مومن خان\nومحمد نبی خان و میرزا علی گوهر خان و جانوخان وغیره چند نفر آدمان هم شريك بعمل ده نچه شب بجای میرزا\nتقی خان وعده كرده شما نیز بعمل ده بچه بخانه میرزا تقی خان بیائید فقط حکمران قندهار این رقیمه را\nارسال پایه سرير سلطنت نمود و حضرت والا بر آشفته فرمان طلب بنام ملا محمد على وملا عليجان وضبط مال\nو منال ایشان و دیگر اینکه نام ایشان درج رقيمة مذکوره بود چون میرزا امیر محمد ومیرزا ولی محمد ومیرزا\nرضا قلى وميرزا علی گوهر و میرزا حیدر قسلی وسید مومن كه از تقصیر میرزا محمد اكبر مأمور سررشته داری\nدا كخانه قندهار شده بود و کیان جانو و محمد نبی خان اجیدن وغیره اصدار فرموده و پس از وصول هر دو تن\nملا در كابل ملا عليجان در پغمان بامر حضرت والا كه بساط عشرت انبساط ييلاق در آنجا گسترده بود بپاسا\nرسیده ملا محمد علی در میدان كينار قلعه محمود خان بدار سیاست کشیده شد و هم نقل رقيمة موصوفه از حضور\nاقدس والا بجنرال کشور هند ارسال کردیده برای او ارقام رفت که میرزا تقی خان از طرف دولت بهیه\nمواجب خواری بوده بیش ازان نیست وبجز وقائع نگاری و ارقام اخبار قندهار بدیگر کاری مأمور نه هیکا،\nوجود او واسطه اغراض نایبان دولت قرار داده شده باشد زود خواهد بود که آتش فساد افروخته کرده پس\nمیباید که از جانب دولت برطانیه شخصی مأمور وقائع نگاری هرات و قندهار شود که از طائفه قزلباش نباشد\nو دامن احوال روز کارش از آلایش اغراض تصافی یافته باشد و با این طائفه آمیزش نکند و بایشان طبعاً\nفوت امیر علی خان قاضی\nراه وروش ننماید\n(فوت امیر علیخان قاضی ووقائع ماه ربیع الثانی)\nچون در سفر غریت اثر حضرت والا وورودش در سیستان امیر علیخان قاضی اعزاز وا گرامی نسبت بذات اقدس\nوالا بتقديم رسانیده بود و هم کاه كاهی عریضه وهديه اش چنانچه گذشت بپایه سریر سلطنت میرسید او را دوست\nدولت دانسته ذكر واقعه کربت فزای غم افزای فوت آن خان نامدار را ترك نکرده ثبت کتاب کرد که در ماه\nربيع الثانی بدرود جهان فانی کرده از عريضة وقائع نكار علاقة چخانسور بكوش راست نیوش حضرت والا رسیده\nفوت سردار محمد باعث اسف والم خاطر جهان آرای اقدس كشت و همچنین در روز شانزدهم ماه ربیع الثانی سردار محمد علیخان\nعمران قندهار حکمران قندهار را پیمانه زند کانی از زهر مرك لبريز كرديده از دار فانی روی بجنت النعيم جاودانی نهاد و در صحن\nصدور و با در کابل\nحوالی غرفة منبر كة قفله سالار انبياء صلوات الله وسلامه عليه و آله واصحابه وسلم مدفون كشت ومقارن اينحال\nسپهسالار غلام حیدر خان که افواج قاهره نظام را از سبب سانحه هائی و با که در ماه صفر بجلال آباد حادث\nشده بود مامور مواضع ییلاقیه کرده و عرض مذكور تا روز هشتم ماه ربیع الاول از جلال آباد و نواحی آن دفع ورفع گردیده\nدر روز بیست و یکم ماه ربیع الثانی دو صد تن از مردم تیراهی که عریضه ارسال پایۀ سریر سلطنت نموده و چنانچه\nگذشت فرمان اندرز بیان بنام ایشان شرف اصدار و عز ارسال یافته بود نزد سپهسالار مذکور حاضر آمده و او\nهمه را کابل در گاه عالم پناه کرده چون وارد کابل شدند مخارج روزانه و شبانه ایشان برسم مهمانی از دولت\nمعین گردیده در پایان کار که بشرفیاب بازگشتند بر وفق فرمانیکه شرف اصدار یافته بود حضرت والا ایشانرا اندرز\nو نصیحت کرده رخصت باز گشت داد و درین اثنا مرض و با که از جلال آباد زایل شده بود در کابل حادث گشته\nنامزد فرمودن حضرت والا دختر سردار شیرین دلقان را بشهزاده امین الله\nباعث هلاك جمعی کردیده زود قطع شده در اواخر ماه حمل سال آینده بازظاهر گردیده چنانچه در بخش رقم میگردد\nشش ماه در كابل واطرافش پایدار مانده خلق کثیر و جم غفیری را زهر هلاکت چشانید و در روز بیست و سوم ماه\nربيع الثانى سردار شیرین دل خان حاکم خوست که بفرمان طلب وارد كابل شده بود شرف بار و غن دیدار شهریار\nتاجدار را حاصل کرده و حضرت والا يكنتن دختريك اختر ستوده منظره، ساله او را بشهزاده آزاده سردار حفیظ\nالله خان و يكنتن دختر دو ساله اش را بسردار امین الله خان نامزد فر موده از حلویات متنوعه اهالی بار را شیرین\nکام نموده سردار مجزی الیه را ازین وصلت سر مفاخرت بسپهر مباهات رسانید و سردار شیرین دل خان چندی","chars":3633,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00774.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/774","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/774","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}