Page 60

(٥٣) (جلد اول) (ذکر سلطنت اعلیحضرت شاهزمان) (سراج التواریخ) مجمع رسید که مردم سکنه شهر از هندو ومسلمان صد دکاکین نموده با تمکده در آمده اند وشاه از شنیدن این ماجرا برآشفته امر کرد که هر چند مردم این شهر بمکافات چنین کار ناسزا وار شایان قتل عامند ولی صدور اینگونه امور از دستور مملکت داری دور است پس میباید جزیه از ایشان گرفته شود وکار گذاران حضور محصلان شدید الوصول تحصیل وجه جزیه گماشته از هندو ومسلمان نقدینه همیگرفتند تا که بگوش دادنیوش شاه رسیده مسلمانان از دادن جزیه امان یافتند واز هندو که جزیه ده بودند چندین از سخت گیری محصل خودرا در چاه آب انداخته هلاك ساختند و مقارن اعمال مردم محال پنجاب که از ورود شاه آگاه شده بودند اعیان فرقه اسلام چون جلال بنی ونظام الدین خان رئیس قصور وغیره زمینداران علاقه جات واضلاع ولایات حاضر بار شده مخمر رکاب بوسی در یافتند ومورد الطاف شاهانه گشته طریق خدمت پیش گرفتند و با ایل والوس خودها در تحت رایت مختار الدوله جا گزیده در قتال و جدال معاند اردوی او گردیدند و از افواج شاهی که با مختار الدوله بودند هر روز جمعی بتاخت و تاز پرداخته چهل تن از گروه سکهه را بخاك هلاك انداخته سرهای شانرا بریده از راه استمرار بحضور شاه میفرستادند تا که خبر شرارت و بغاوت شهزاده محمود گوش خراش شاه شده دست از غارت حکیان ونهب شهر امرت سر که در خاطرش بود باز داشت وگوش بانتظار رسیدن خبر دوم از جانب شهزاده محمود گذاشت و درین فرصت مردم سکهه بتصور اینکه شاه از عدم استطاعت دست از قتل و غارت شان کشیده است دیسه هزار نفر در قلعه شیخپوره واقع یازده کروهی جانب غربی شهر لاهور فراهم گشته لوای فساد افراشتند ومختار الدوله باچند ضرب توپ از حضور تخریب قلعه مذکور مأمور گردیده محاصره اش کرد وآخر الامر سکهان که در اندرون قلعه بودند بتنك آمده طالب امان شدند و بواسطه ملا عبد الغفار جديد الاسلام ملتمس شان پذیرفته آمده باج وخراج بعهده گرفته فرمان پذیر گردیدند انگاه اعلیحضرت شاهزمان که مکنون خاطرش پس از تنبیه وتهدید سکهان چنان بود که عازم شاهجهان آباد شده گردن کشان مرهته وقوم جات را سرزنش فرموده بافغانستان مراجعت نماید اما تقدیر با تدبیر او موافقت نکرده از سبب بغی شهزاده محمود که آنفاً (۱) مذکور گشت از لاهور رایت مراجعت جانب کابل افراشت (۱) آنفاً یعنی فی الحال ذکر مراجعت شاه از پنجاب ذکر مراجعت اعلیحضرت شاهزمان (از سبب فتنه شهزاده محمود) مفصل المجمل اینکه در هنگام توجه شاه جانب پنجاب عطا محمد خان بامی زائی فرصت یافته پشینواز خانه وار را از قندهار ونواحی آن کوچ داده با خود در هرات نزد شهزاده محمود برد و او را اغوا کرده بسخنان چرب وشیرین مایل بدعوی سلطنت ساخت و بعهده گرفت که مردم درانی و عساکر شاهی را بهر حیلت که باشد با شهزاده همداستان واز اعلیحضرت شاهزمان روگردان نماید چنانچه باندك زمان بیست هزار مرد برای نبرد جمع آورده آهنگ تسخیر قندهار کرد واز التهاب آتش این فتنه زمان خان بن حاجی کریمداد خان وغیره هواخواهان با علیحضرت شاهزمان بذریعه عریضه آگهی دادند و شاه در غره ماه شعبان سال ۱۲۱۱ هزار و دویست یازده هجری لوای مراجعت افراشته ازنهر راوی بجسر واز آب چناب بگذرگاه سودره واقع دو گروهی وزیر آباداسپ زده بگذشت و در منزل گجرات بجهاد نفر از درانیان را بواسطه غارت کردن قریه سادات شكم بدرید بعد از آب جیلم نیز عبور کرده فرود آمد و درین فرودگاه سه روز درنك كرده احمد خان بارکزائی را بحکومت میان دو آب جلم و سنده سرافرازی بخشیده محمدخان محمدزائی را با مجدد سوار و بوستان خان ابدال را از و نورالله خان ختک را بپانصد سوار قوم خودش وسه صد سوار قوم ختک کوهاتی و دویست سوار از قوم یوسف زایی و دو هزار سواره کشادۀ خودش که مجموع هشت هزار سوار میشدند با صد زنبورك وچهار عراده توپ و يك لك روپيه وجه نقد از مالیات لاهور معین ومقرر کرد که با حاکم مزبور بوده بحراست سرحد وثغور پردازد و حسن خان قزلباش را که چهار هزار سوار غلام خانه در تحت رایتش بوده امور فرمود