{"book":"adl0009","page":60,"text":"(٥٣)\n(جلد اول) (ذکر سلطنت اعلیحضرت شاهزمان) (سراج التواریخ)\nمجمع رسید که مردم سکنه شهر از هندو ومسلمان صد دکاکین نموده با تمکده در آمده اند وشاه از شنیدن این\nماجرا برآشفته امر کرد که هر چند مردم این شهر بمکافات چنین کار ناسزا وار شایان قتل عامند ولی صدور\nاینگونه امور از دستور مملکت داری دور است پس میباید جزیه از ایشان گرفته شود وکار گذاران حضور\nمحصلان شدید الوصول تحصیل وجه جزیه گماشته از هندو ومسلمان نقدینه همیگرفتند تا که بگوش دادنیوش شاه\nرسیده مسلمانان از دادن جزیه امان یافتند واز هندو که جزیه ده بودند چندین از سخت گیری محصل خودرا\nدر چاه آب انداخته هلاك ساختند و مقارن اعمال مردم محال پنجاب که از ورود شاه آگاه شده بودند اعیان فرقه اسلام\nچون جلال بنی ونظام الدین خان رئیس قصور وغیره زمینداران علاقه جات واضلاع ولایات حاضر بار شده مخمر\nرکاب بوسی در یافتند ومورد الطاف شاهانه گشته طریق خدمت پیش گرفتند و با ایل والوس خودها در تحت\nرایت مختار الدوله جا گزیده در قتال و جدال معاند اردوی او گردیدند و از افواج شاهی که با مختار الدوله\nبودند هر روز جمعی بتاخت و تاز پرداخته چهل تن از گروه سکهه را بخاك هلاك انداخته سرهای شانرا بریده\nاز راه استمرار بحضور شاه میفرستادند تا که خبر شرارت و بغاوت شهزاده محمود گوش خراش شاه شده دست\nاز غارت حکیان ونهب شهر امرت سر که در خاطرش بود باز داشت وگوش بانتظار رسیدن خبر دوم از جانب\nشهزاده محمود گذاشت و درین فرصت مردم سکهه بتصور اینکه شاه از عدم استطاعت دست از قتل و غارت شان\nکشیده است دیسه هزار نفر در قلعه شیخپوره واقع یازده کروهی جانب غربی شهر لاهور فراهم گشته لوای\nفساد افراشتند ومختار الدوله باچند ضرب توپ از حضور تخریب قلعه مذکور مأمور گردیده محاصره اش کرد\nوآخر الامر سکهان که در اندرون قلعه بودند بتنك آمده طالب امان شدند و بواسطه ملا عبد الغفار جديد\nالاسلام ملتمس شان پذیرفته آمده باج وخراج بعهده گرفته فرمان پذیر گردیدند انگاه اعلیحضرت شاهزمان\nکه مکنون خاطرش پس از تنبیه وتهدید سکهان چنان بود که عازم شاهجهان آباد شده گردن کشان مرهته\nوقوم جات را سرزنش فرموده بافغانستان مراجعت نماید اما تقدیر با تدبیر او موافقت نکرده از سبب بغی شهزاده\nمحمود که آنفاً (۱) مذکور گشت از لاهور رایت مراجعت جانب کابل افراشت\n\n(۱)\nآنفاً یعنی\nفی الحال\nذکر مراجعت\nشاه از پنجاب\n\nذکر مراجعت اعلیحضرت شاهزمان\n(از سبب فتنه شهزاده محمود)\n\nمفصل المجمل اینکه در هنگام توجه شاه جانب پنجاب عطا محمد خان بامی زائی فرصت یافته پشینواز خانه وار\nرا از قندهار ونواحی آن کوچ داده با خود در هرات نزد شهزاده محمود برد و او را اغوا کرده بسخنان چرب وشیرین\nمایل بدعوی سلطنت ساخت و بعهده گرفت که مردم درانی و عساکر شاهی را بهر حیلت که باشد با شهزاده همداستان\nواز اعلیحضرت شاهزمان روگردان نماید چنانچه باندك زمان بیست هزار مرد برای نبرد جمع آورده آهنگ تسخیر\nقندهار کرد واز التهاب آتش این فتنه زمان خان بن حاجی کریمداد خان وغیره هواخواهان با علیحضرت شاهزمان\nبذریعه عریضه آگهی دادند و شاه در غره ماه شعبان سال ۱۲۱۱ هزار و دویست یازده هجری لوای مراجعت افراشته\nازنهر راوی بجسر واز آب چناب بگذرگاه سودره واقع دو گروهی وزیر آباداسپ زده بگذشت و در منزل گجرات\nبجهاد نفر از درانیان را بواسطه غارت کردن قریه سادات شكم بدرید بعد از آب جیلم نیز عبور کرده فرود آمد و درین\nفرودگاه سه روز درنك كرده احمد خان بارکزائی را بحکومت میان دو آب جلم و سنده سرافرازی بخشیده محمدخان\nمحمدزائی را با مجدد سوار و بوستان خان ابدال را از و نورالله خان ختک را بپانصد سوار قوم خودش وسه صد سوار\nقوم ختک کوهاتی و دویست سوار از قوم یوسف زایی و دو هزار سواره کشادۀ خودش که مجموع هشت هزار سوار میشدند\nبا صد زنبورك وچهار عراده توپ و يك لك روپيه وجه نقد از مالیات لاهور معین ومقرر کرد که با حاکم مزبور بوده بحراست\nسرحد وثغور پردازد و حسن خان قزلباش را که چهار هزار سوار غلام خانه در تحت رایتش بوده امور فرمود","chars":3366,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00060.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/60","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/60","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}