Page 597

(٥٦٧) (جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان) (سراج التواریخ) داده بودند و کسانیکه بادردارۀ ایشان ننهاده بودند افتاده منجر بمناقشه گشت و این کفتار و کردار نور محمد خان از رقیمۀ ملای مزبور بسپه‌سالار غلام حیدر خان مکشوف افتاده او عریضه انگار پایۀ سریر سلطنت شد چنانچه بقیه احوال نور محمد خان و حکم حضرت والا که درباره او شرف صدور یافت در جای وقوعش رقم میگردد و مقارن انحال از عریضۀ تاجوجان اسحاق زائی رئیس مردم کوچی مأمورۀ بادغیس هرات که بغارت رفتن مال شرح حال و مواشی ایشان از دست مردم فیروز کوه سابقاً بشرح رفت گوش زد حضرت والا گشت که در موسم بهار مردم کوچی و تابستان بدون از آب مرغاب آب شیرین در باد غیس دستیاب نمیشود که انسان و حیوان در آنجا زیست بتوانند و هم مأمورۀ باد پشه و مگس اشترانرا تلف میسازد که بهیچ گونه مردم مالدار در آنجا مقام گزیده نمی توانند و سرحد آنجا که غیس چراگاه خوبیست زیاده بر توطن دویست خانه وار وسعت و گنجایش ندارد و اگر از مردم غیبر مالدار که در تابستان از مگس و در زمستان از برف و یخ دواب و مواشی ایشان چون اندکاند و در خانه جای میگیرند سقط و تلف نمیشود مسکن داده شوند نیکوست و حضرت والا در جواب این عریضه ارقام فرمود که مردم کوچی نتوانستند حریف میدان نبرد چاوین از مردم بی نام سر فیروز کوه شوند پس چگونه در وقت بنهادن دولت روس بآن حدود همت بر مدافعت خواهند تافت بنابراین مردم مالدار در باد غیس سکنا و قرار داده نمیشود هر جا که میروند بروند تا دواب و مواشی ایشانرا مگس و خود ایشان را كيك در نفس کشیده نکشد فقط ویس از پیروز مردم مذکور در زمستان به ییلاقات میمنه و ترکستان و در بهار و تابستان در هزاره جات رفت و آمد کرده ایذا و آزار بسیار بمردم رعیت هر دو ولایت از قبیل تاراج مال و تلف زراعت وقتل نفس وغیره میرسانند و چون حکومت در صدد بازخواست می برآید از آنجا که کوچی و خانه بدوشند از يك موضع بکوچیده در دیگر جا فروکش نموده از راه مغالطه خود را بدست نمیدهند و اگر احیاناً گرفتار شوند پول بسیار بحکام داده خویش را خلاص کنند بقیه احوال جناب ملا نجم الدین آخوند زاده و نور محمد خان بقیه احوال ملا نجم الدین در روز سه شنبه سوم ماه ذی حجه سال هزار و سه صد و چهار هجری پس از وصول عرایض سپه‌سالار غلام حیدر خان اخند زاده و نقل عریضۀ او با نقل بپایه سریر سلطنت وشرف گذارش یافتن از حضور اقدس والا سپه‌سالار را ارقام رفت که در باب نور محمد خان و ملاولی الله نیرنجی هر امری را که صواب داند در محل اجرا آرد و ملا نجم الدین که در لعل پوره کو چت اقامت گزیده حکم اقدس و اثبت ورود نور محمدخان از تیراه در شنیوار تحريك او خواهد بود لهذا میباید سوار گماشته او را از خاک افغانستان که بنام او بیرون کند یا گرفتارش ساخته محبوس نگاهدارد و مقارن انحال عریضۀ جناب ملای موصوف بشرف مطالعۀ حضرت شرف صدور والا پیوست که مجبوراً فرار اختیار کردم که مبادا حضرت سلطانی بگفته حاسدان و غرض جویان مال دیگر مفسد پیش یافت دانسته بقتل رسانند و یا بزندان بسپارند چنانچه مردم ظاهر بین ساخته و از خیالات کاذبه بهر یانه بودند که دایم هوای شام پدر سردار دو راه بفاوت پادشاه واجب الاطاعت خواهد سپار دو حال آنکه پس از گذشتن شصت سال و بحال اوجود عدم اولاد و عیال چگونه بقباحت این افعال بر میطیورد و بدان اقدام می نمود غلط و حضرت والا برای او مرقوم فرموده مرسول داشت که شما را این جد و مرتبه نبوده و نیست و هر چند اهل غرض گفته باشند هم احتمال و گمان سروری و بزرگی و برتری بر شما نخواهد رفت و اگر چنانچه شما را اینمرتبه و مقام حاصل میبود چرا در وقتیکه امارت افغانستان معطل و تخت بی وارث و مردم افغانستان بی سر و امیر بودند این قبا و قامت شما راست نیامد حالا که پای ما در میان و از فضل قادر سبحان رشته امارت مستحکم و کار سلطنت منتظم است از کجا ارباب غرض اینجامه را براندام شما راست می آوردند کار همیافتده و حلاج نیست اگر خود بر نفس خویش این کا را کرده باشید جای شک نخواهد بود چنانچه فرار کردن شما برهان آنست که خود را مجرمی قرار داده و ناطقید از تکبر ابو مسلمانه گردعوی نبوت کرد جز اینجه سود که خوانند خلق کذابش گرفتم آنکه بشب کرمق همی تابد چه جای آنکه بیارز کی بمهتابش خیالات خود شما این پرده‌ای وهم و پندار را در نظر شما کشیده و الاشمارا میدانستم که قدرت و توان اینگونه افعال را ندارید اما وقتیکه حاضر محفل حضور شدید باشما از در لطف و مهربانی مکالمه و مخاطبه فرمودیم و خود شما باعیان و السن و طعن گفته دشنام دادید پس چه روی داد که گفتار شما با کردار شما راست نیامد