Page 540

(۵۱۰) (جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان) (سراج التواریخ) کرنیل و چهار ضرب توپ در کتر گذاشته خود باقامت سپاه جانب باغبان راه برگیرد و ایشان را گوشمالی بسزا دهد و او چون پیش ازین کرنیل مذکور را با یکفوج پیاده نظام و دو ضرب توپ از کتر مامور لغمان کرده بود بمجرد پرتو وصول افگندن حکم حضرت والا او را بافوج وهر دو توپیکه همراه داشت از بین راه باز گردانیده و در کتر اقامت داده خود از کتر براه و ایگل روی بسوی ساو و کاهان نهاد و هم ازین سوی سپهسالار غلام حیدر خان وارد لغمان شده بتهیۀ اسباب و آلات سرزنش و گوشمالی بغاة پرداخت چنانچه بیاید انشاالله تعالی ذکر بغاوت مردم با غران و هم در خلال احوال مذکوره انفصال بر اختلال مردم با غران باغوای میرخان نامی از دادن علوفه قدام و انبار سرکاری بخریداری سرباز زده طریق بغاوت پیش گرفتند و مولاداد خان از نایب حبیب الله خان از سر برداشتن آنان آگاه گشته بعریضه نگار پایه سریر سلطنت شد و هنوز از حضور سیاست دستور والا امری بشرف صدور نه پیوسته بود که مردم مذکور راه انابت برگرفته رشته اطاعت بگردن نهادند و پس از مطیع و منقاد شدن ایشان حکم والا بنام حاکم مزبور شرفصدور یافت که این امر را سهل و آسان نشمرده کسانیکه بانی فساد بوده و مردم را راه ضلالت نموده یا میرخان خود مردم با غران در دست کار گذاران دولت سپارند تا کیفر کردار ایشان در کنار ایشان نهاده آید که عبرتی برای دیگران باشد چنانچه مولاداد خان بر طبق امر والا جمعی از خوانین آبسرزمین را با مردم ایشان عقب مفسدین قوم خلوانی و پرزانی که رهسپار طریق گمراهی شده بودند گماشته و ایشان بهار تن از مفسدین طایفه خلوانی را با یک پسر و برادزاده میرخان بموجع شش تن بدست اورده نزد مولاداد خان حاضر کردند و او همه را با زوجه میرخان و دو پسر دیگرش که از بین راه دشت ارزمین داو د دستیاب کرده محبوس نمود و میرخان از گرفتار شدن زن و فرزندانش آگاه گشته جمعی از علما و مشایخ خطای خویش ساخته از راه ضراعت و استعفای جنایت در منزل دهنه دو آب نزدمولاداد خان حاضر گردیده عفو تقصیر خواست و او که از جانب سنی الجوانب پادشاهی مأمور بگرفتار ساختن او و غیره مفسدین شده بود محبوسش کرده با دیگر گرفتاران زنجیر عتاب سلطنت به محمد عمرخان حاکم با غران سپرده امر کرد که در زندان قندهار فرستد چنانچه او همه را بصحابت و حفاظت تاج محمد خان علی زائی و سواران کشاده تبعه او رهسپار قندهار ساخت و او ایشانرا با مو می قلعه محافظت رسانیده و محبوسین را در آنجا فرو گذاشته خودش فرار اختیار کرد و گرفتاران بپنجه سیاست دولت بند از پا گشوده پراگنده شدند و مولاداد خان از ماجرا آگاه گشته بکوشش بسیار یکیک را دوباره گرفتار کرده روانه قندهار نمود و هم بحصال تخانه تاج محمد خان که فرار نموده و محبوسین را فرو گذاشته بود گماشت که خود او را دستیاب کنند چنانچه او عیال و اطفال خویش را در زیر عذاب و عقاب عتاب دیده و شقیده بیاس حرز ناموس نزد مولاداد خان آمده مقید و مغلول گشت و پس از صدور حکم والا عبرة للناظرين و السامعین بدار سیاست کشیده شد و در اثنای این غوغا مردم بارکزانی و علیزائی را بر قنوات واقعه نوزاد پشت رود نزاع دست داده در خصوص حقابه با هم بمنازعه و مناظره پرداختند و حضرت والا از عرایض جانین استحضار حاصل کرده محض دفع و رفع نزاع قومی که منجر بفساد خانگی نشود قنوات متنازع فیها را از عین المال خویش خریدار شد چنانچه مولاداد خان حاکم پشت رود را وکیل خریدن آنها قرار داده مبلغ هفتاد و شش هزار روپیه از خزانه قندهار بقرار قیمت نهادن منصفین بایگان مفتی از دار القضای آنجا و یکتن تحویلدار وجه مذکور با مهر بالا نزد مولاداد خان فرستاده شد که از تمامت بزرك و كوچك آنمردم وجه داده اصالةً و وكالةً و وصایةً قباله گرفته روانۀ حضور بدارند و مردم مذکور چندان از زرکان خود را از راه انابت و ضراعت کبیل درگاه عالم پناه نموده و ایشان پس از درک سعادت بلثیم سده علیا و حصول شرافت بار اظهار توبه از نزاع و نفاق و اقرار اجماع باتفاق کرده اعتراف نمودند که اگر حضرت والا از خریدن اراضی وقنوات ایشان در گذشته عفو تقصیرات مامضی فرمایند هر آئینه ذات اقدس را سبب دفع تنازع دانسته دیگر پیرامون نفاق نگردند و اگر تخلف ورزند مبلغ معینه بهای قنوات و اراضی خود ها را از راه جریمه تحویل خزانه عامره نمایند و حضرت والا که بقلم عدالت چهره اتفاق را غازه و مزرج وفاق را همواره بآبجویبار سیاست سرسبز [marginalia] ذکر بغاوت مردم با غران نزاع قوم بارکزائی و علیزائی در باب قنوات نوزاد [marginalia]