{"book":"adl0009","page":540,"text":"(۵۱۰)\n(جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان) (سراج التواریخ)\n\nکرنیل و چهار ضرب توپ در کتر گذاشته خود باقامت سپاه جانب باغبان راه برگیرد و ایشان را گوشمالی بسزا\nدهد و او چون پیش ازین کرنیل مذکور را با یکفوج پیاده نظام و دو ضرب توپ از کتر مامور لغمان کرده بود\nبمجرد پرتو وصول افگندن حکم حضرت والا او را بافوج وهر دو توپیکه همراه داشت از بین راه باز گردانیده\nو در کتر اقامت داده خود از کتر براه و ایگل روی بسوی ساو و کاهان نهاد و هم ازین سوی سپهسالار غلام\nحیدر خان وارد لغمان شده بتهیۀ اسباب و آلات سرزنش و گوشمالی بغاة پرداخت چنانچه بیاید انشاالله تعالی\nذکر بغاوت مردم با غران\nو هم در خلال احوال مذکوره انفصال بر اختلال مردم با غران باغوای میرخان نامی از دادن علوفه قدام\nو انبار سرکاری بخریداری سرباز زده طریق بغاوت پیش گرفتند و مولاداد خان از نایب حبیب الله خان\nاز سر برداشتن آنان آگاه گشته بعریضه نگار پایه سریر سلطنت شد و هنوز از حضور سیاست دستور والا امری\nبشرف صدور نه پیوسته بود که مردم مذکور راه انابت برگرفته رشته اطاعت بگردن نهادند و پس از مطیع و منقاد\nشدن ایشان حکم والا بنام حاکم مزبور شرفصدور یافت که این امر را سهل و آسان نشمرده کسانیکه بانی فساد\nبوده و مردم را راه ضلالت نموده یا میرخان خود مردم با غران در دست کار گذاران دولت سپارند تا کیفر کردار\nایشان در کنار ایشان نهاده آید که عبرتی برای دیگران باشد چنانچه مولاداد خان بر طبق امر والا جمعی از خوانین\nآبسرزمین را با مردم ایشان عقب مفسدین قوم خلوانی و پرزانی که رهسپار طریق گمراهی شده بودند گماشته\nو ایشان بهار تن از مفسدین طایفه خلوانی را با یک پسر و برادزاده میرخان بموجع شش تن بدست اورده نزد مولاداد خان\nحاضر کردند و او همه را با زوجه میرخان و دو پسر دیگرش که از بین راه دشت ارزمین داو د دستیاب کرده محبوس نمود\nو میرخان از گرفتار شدن زن و فرزندانش آگاه گشته جمعی از علما و مشایخ خطای خویش ساخته از راه ضراعت و استعفای\nجنایت در منزل دهنه دو آب نزدمولاداد خان حاضر گردیده عفو تقصیر خواست و او که از جانب سنی الجوانب پادشاهی مأمور\nبگرفتار ساختن او و غیره مفسدین شده بود محبوسش کرده با دیگر گرفتاران زنجیر عتاب سلطنت به محمد عمرخان حاکم با غران\nسپرده امر کرد که در زندان قندهار فرستد چنانچه او همه را بصحابت و حفاظت تاج محمد خان علی زائی و سواران کشاده تبعه او\nرهسپار قندهار ساخت و او ایشانرا با مو می قلعه محافظت رسانیده و محبوسین را در آنجا فرو گذاشته خودش فرار اختیار کرد\nو گرفتاران بپنجه سیاست دولت بند از پا گشوده پراگنده شدند و مولاداد خان از ماجرا آگاه گشته بکوشش بسیار\nیکیک را دوباره گرفتار کرده روانه قندهار نمود و هم بحصال تخانه تاج محمد خان که فرار نموده و محبوسین را فرو\nگذاشته بود گماشت که خود او را دستیاب کنند چنانچه او عیال و اطفال خویش را در زیر عذاب و عقاب عتاب\nدیده و شقیده بیاس حرز ناموس نزد مولاداد خان آمده مقید و مغلول گشت و پس از صدور حکم والا عبرة للناظرين\nو السامعین بدار سیاست کشیده شد و در اثنای این غوغا مردم بارکزانی و علیزائی را بر قنوات واقعه نوزاد\nپشت رود نزاع دست داده در خصوص حقابه با هم بمنازعه و مناظره پرداختند و حضرت والا از عرایض جانین\nاستحضار حاصل کرده محض دفع و رفع نزاع قومی که منجر بفساد خانگی نشود قنوات متنازع فیها را از عین المال\nخویش خریدار شد چنانچه مولاداد خان حاکم پشت رود را وکیل خریدن آنها قرار داده مبلغ هفتاد و شش\nهزار روپیه از خزانه قندهار بقرار قیمت نهادن منصفین بایگان مفتی از دار القضای آنجا و یکتن تحویلدار وجه\nمذکور با مهر بالا نزد مولاداد خان فرستاده شد که از تمامت بزرك و كوچك آنمردم وجه داده اصالةً و وكالةً\nو وصایةً قباله گرفته روانۀ حضور بدارند و مردم مذکور چندان از زرکان خود را از راه انابت و ضراعت کبیل\nدرگاه عالم پناه نموده و ایشان پس از درک سعادت بلثیم سده علیا و حصول شرافت بار اظهار توبه از نزاع و نفاق\nو اقرار اجماع باتفاق کرده اعتراف نمودند که اگر حضرت والا از خریدن اراضی وقنوات ایشان در گذشته\nعفو تقصیرات مامضی فرمایند هر آئینه ذات اقدس را سبب دفع تنازع دانسته دیگر پیرامون نفاق نگردند و اگر\nتخلف ورزند مبلغ معینه بهای قنوات و اراضی خود ها را از راه جریمه تحویل خزانه عامره نمایند\nو حضرت والا که بقلم عدالت چهره اتفاق را غازه و مزرج وفاق را همواره بآبجویبار سیاست سرسبز\n\n[marginalia]\nذکر بغاوت\nمردم با غران\n\nنزاع\nقوم بارکزائی\nو علیزائی\nدر باب قنوات\nنوزاد\n[marginalia]","chars":3817,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00540.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/540","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/540","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}