Page 488

(٤٦٠) (جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان) (سراج التواریخ) باشما سخن میگویم لشکریانکه برای امداد شما در جنگ قودن باروسی آماده و موجود است ولیکن ازین سخن که شما فرموده اید که من درین امر با قوم خود صلاح نکرده واطلاع نداده ام و اعتماد قوم من امروز برشما نیست مگر بمرور حاصل خواهد شد و وقتیکه منافع شما نسبت بایشان پی در پی ظهور کند و بچشم خود مشاهده نمایند و به بینندامید میکنم که اعتماد ایشان حاصل گردد همه صاحبان پارلمنت در ورطه حیرت افتاده اند که لشکریمارا بسبب بی اعتمادی قوم شما در سر حدات ولایت شما راه نباشد و خود شما یعنی لشکر شما در کارهای خود شکسته و ناچار وناکام باشند با این شکستگی و بیم درستی جنگ شما با مردم روسی بلاشک خرابی و تباهی افغانستان خواهد و درین وقتیکه شما خراب و بی آب شوید و امداد لشکر مارا خواهش کنید آنوقت چاره و علاج کار بر ما هم سخت و دشوار خواهد بود و شما خوب وسنجیده ودرست گفته اید که قوم افغانستانیرا برما اعتماد نیست و ما کجای خود اقرار داریم که چرا با مردم افغانستان جنگ میکردیم و البته بعد از جنگ با نظر محبت که اعتماد آنها برما حاصل نمیشود جنك نمودن ودشمنی کردن با مردم افغانستان خطای بزرگیست که از ما صادر شده خوب فکر دیم که با مردم افغانستان جنك كرديم حضرت والا فرمود صحیح ودرست و بجا میگوئید که کارهای افغانستان سر رشته نشده وشکسته ونا تمام است و من هم راست ودرست گفته ام و براستی شمارا خبر داده ام که اعتماد قوم من امروز بر شما حاصل نیست هرگاه شما را از حقیقت حال آگاه نکنم فردا در دوستی خود خیانت کرده خواهم بود و شر مساری خواهم بردومن هم که دوست خان هستم و عیب شرمساری را برخویش نمی پسندم اما امید بخدا دارم که بسعی و کوششهای من کم کم اعتماد قوم من بر شما حاصل شود و در دوستی با شما یکجهت باشند و خاص و بر همین قدر کار کرده ام که اعلیحضرت و مردمی را که با خود آورده ام در امن دوستی واخلاص دارند شمارا مجدیم دشمنی نمیبینند و دوست میدانند از پای مردم خودهم امیدوارم که روم و به دلائل نفع دوستی شمارا در نزدآنها ثابت کنم و دلهای ایشانرا بدوستی شما میل بدهم و اگر چه شما برخطای خود از جنگ ودشمنی با مردم افغانستان اقرار دارید من از خطای شمارا عذر معقول و بجا ادامیکنم که سر کرده وامیر آزمان خطا کرده بود که شما را برحال قوم خود و خیالات ایشان واقف نساخت و از قوم صلاح و مشورت کار را نپرسیده بی اطلاع قوم بدوستی شما اقدام کرد وامید اموریرا نمود که رضای قوم در آنها نبود و خود نتوانست که تشبث آن امور را بکند تادم دولت شما ضائع وتلف گردید و شما را علاج و چاره هتك عزت خویش لازم افتاد و ناچار آماده جنگ افغانستان شدید تا آب وعزت دولت خودرا بجا کنید اگر چنانچه جنگ نمیکردید آب وعزت دولت شما بجا نمیشد هر چه کرده اید محض ناچاری ولعلاجی بود و پسرا گلست پارلمنت دولت ماهیچ راه چاره و علاج را امروز نمیدانند که چه کنند و کدام کار اختیار نمایند که مدافعهٔ روسی از تصرف ولایات افغانستان بعمل آید ودولت وخانه شما برباد نرود اگر جنك روس بشما پیش آمد و مردم شما از ناتمامی کارهای خود شکست خوردند وملك شمارا دشمن ما و شما قبضه کرد عزت دولت ما گذشته و از حفاظت ملك شما از دست اندازی دشمن خارجی هستیم بر باد خواهد رفت و خواه نخواه جنك مابادولت روس باید بشود تا آنکه دولت خودرا برسر این کار تمام کنیم راه چاره و علاج را از خود شما میجویند هر تدبیریکه متضمن خیر و صلاح امروز و فردا ما بدل عزت دولت ما وخانه وملك شماست خود شما بیان کنید و سررشته بدست ما بدهید ما بران عمل کنیم فكر ما بچاره وعلاج کار نمیرسد شما بدید نمهار البلد ناء و وز راعظم وباقی وزرای ما مسلم ومنظور میدارند حضرت والا فرمود دولت شما که امروز راه چاره و علاج کاررا از من میجویند و مرا دوست صادق و دانا شناخته و مصلحت دان امور دولت خود و دولت من میدانند تدبیر صواب واندیشه دوربین مقتضی اینست که پارچه جزئی ازاراضی و مواضع متنازع فیهای سرحدات افغانستان را که الآن نزاع ما و مردم روس بر سر آنها حاصل است صاحبان کمیشن شما که هم منصف وهم دوست دولت ما گفته میشوند برای روس بگذارند ومن چنان میدانم که خاك و مسکن تو کابية سارقر را هيچ تصرف نده ام و بی الحقیقت هنوز مردم تو کابية سارق رعیت من نیستند وضبط وربط در امور آنها نکرده ام وطائفه هستند که هر گردن وامید ندارند و پیمان ندارند و چنان میبینم که در وقت جنك لشكر ما بالشكیر روسی مردم مذکور از مال و دولت خود نگذرند وبواسطه پامال شدن روسی پیوسته از دولت اسلام خود روی کردان شوند پس بر سر خانه