Page 379

(۲۷۳) (جلد دوم) (ذکر شر و شور ایام فتور افغانستان) (سراج التواريخ) نهاد و برخی مرقوم داشته بود که پیش از آنکه با کار گذاران دولت برطانیه عظمی بمذاکره گرایم نقصانی که از سبب مداخلت سپاه انگلیس در مملکت افغانستان روی داده ادعاید بعد بمذاکره و مکاتبه گراید و پاره نگار داده بود که دولت انگلیس صد کرور روپیه از جهت خراب شدن قلاع و از دست رفتن الواب ما که آلت سکونت و دفاع بودند خساره بدهد و گرنه یکتن از انگلیسان را زنده نخواهیم گذاشت و آنجان در تن و رمق در بدن داریم دست نخواهیم برداشت که مملکت افغانستان متصرف ممالک شوید و درینصورت دیگری نیز چون دولت روس با ما معاونت خواهد کرد و ازین قبیل هر کدام مسوده باندازه فکر و خیال خود نزد سردار والا تبار آورده در آخر خود سردار نامدار جوابیه هفت هزارتن از دلیران افغان و اوزبك این رقم را نگار داده قرائت کرد که دوست محترم کریفن صاحب نماینده دولت برطانیه عظمی را پس از اظهار مراتب دوستانه مکشوف میدارد که مراسله شما رسیده از مطالعه ما گذارش یافت و در نوشته خود از ورود من در علاقه قتغن اظهار خرسندی کرده معلوم داشته بودید که از مملکت دولت روس بچه قسم حرکت نموده و بچه عزم دارم دوست محترما از مملکت دولت مذکوره برخصت و اجازت جنرال کافمان حکمران تاشکند عازم و رهسپار ایندیار گشته قصد آن دارم که در امور اضطراریه و ضروریه که برعما ونت ملت خود بسته باشدم مصاف داده ره آورد مدافعت شوم فقط و پس از خواندن این نامه سعادت ختامه از تمامی مردمی که در رکابش فراهم شده و حاضر بودند سوال کرد که اینک نامه مرقومه من اگر مطبوع و پسندیده شما باشد فبها المطلوب والا هرچه در مکنون خاطر دارید در محل اظهار آرید و ایشان یکدل و يك زبان پاسخ دادند که ماهمه کوش هوش بفرمان سردار نیکو کردار نهاده در راه حفاظت مملکت و حمایت ملت خود بسر و مال و جان محکم و استوار ایستاده مقصد اصلیم در جمعیت اطوار و منتظر بیکاریم که بیرون ازین دیگر رائی و فکری نداریم زیرا که درجه مکالمه و رتبه مناظره و مذاکره را بپادشاهان درخور می پندیم و علم بدان نداریم که چگونه سخن رانیم و اینرا گفته سوگند یاد کردند و کفتار خود را موثق و موکد نموده بعد اظهار کردند که در نامه فرستادن و پیام دادن و مذاکره کردن باهم که روی سخن بسوی او باشد خود سردار والا تبار که واقف کارند مختارند که هرچه صواب داند و نیکو پندارد از قوه بفعل آرد چون کلام بدین مقام رسید سردار عبد الرحمن خان نامه را بخاتم برنهاده مصحوب محمد سرورخان در کابل نزد کریفن فرستاده بعد از آنجا رهسپار چاریکار شده در آنجا هروز فوج فوج از مردم نواحی و اطراف شرف اندوز رکاب بوس سردار والا تبار شده از انعقاد رشته عهد وقبول اطاعت وانقیاد مستسعد میگشتند و مقارن اینحال کار گذاران دولت انگلیس چهار فوج پیاده را بسالاری جنرال راس نام نظامی و ربخوی نام منصبدار ملکی مامور بغمان نمودند که مذاکره و مکالمه که با میر جان عبدالرحمن خان در میان آید بتوسط اوشان بانجام گراید و مقارن اینحال سردار محمد یوسف خان و قاضی عبدالرحمن خان و سعدالدین خان پسر او و عنایت الله خان بن وزیر محمد عثمان خان و صاحب زاده میر آقا و نواب خان استر نجبی و خان محمد خان بابکر خیل و میرزا مستمند خان و عبد الصمد خان مهمندانی زنی و تنور و حضور سردار ممدوح گشته چون در موضع اوپیان (۱) رسیدند سردار محمد عزیز خان بن امیر محمد اعظم خان مرحوم که با عم سردار عبدالرحمن خان وارد پروان حال موسوم بجبل السراج گردیده بود بملاقات سردار محمد یوسف خان آمده پس از درك ملاقات در پروان بازگشت و دو روز پس از ان سردار عبدالرحمن خان در روز نهم ماه شعبان سال هزار و دویست و نود و هفت هجری عازم وارد شماندره شده چريك از اعیان واشراف شهر کابل و اطراف آن تسلیت نامها نفاذ و ارسال فرموده همه را خرسند نمود و درین حال سردار محمد یوسف خان و همراهانش که از مدت هشت روز در او پیان درنگ داشتند وارد تندره شده شرف رکاب بوس حاصل کردند بعد از انجا سردار موصوف حرکت کرده وارد چاریکار شد و در انجا نامه از جنرال دانلد استیوارت و کریفن صاحب بسردار عبدالرحمن خان رسید که مارا هوای آن در سر است که نامه اعلان امارت افغانستان را بنام شما مشتهر سازیم بنابران لازم است که شخصی را برگزیده در کابل بفرستید تا در روز اعلان امارت شما بکابل حاضر باشد و او سردار محمد یوسف خان عم مکرمش را باصد سوار نظامی از فوج مجیدیه نهری و قاضی عبدالرحمن خان بارکزائی و جنرال کتاب خان و نائب محمد امین خان بیات و سید امرالله خان در کابل نزد انگلیسان فرستاده بسردار معزی الیه فرمود که بهروسیله و واسطه که بتواند والده (۱) در دفتر هوفیان بها و قا نوشته می شود والله اعلم