Page image — the source of record
Machine transcription
(۲۰٤)
(جلد دوم) ( ذکر وقائع عهد امارت اعلیحضرت امیر کبیر ) ( سراج التواريخ )
باب کرده آخر الامر دهیان سنگهه از الحاح واصرار لها سنگهه سبقت کرده داخل دروازه شد ولینا سنگهه
بتفنگ یکنفر سکھ درا کشته بود در پشت او زده اورا نیز بکشت و هردو تن داخل قلعه گردیده این خبر فتنه اثر در افواه
سمر کشته بهرا سنگهه پسر دهیان سنگهه مقتول رسید واو برهنه ریسمانی بگردن انداخته از راه خون خواهی
پدرش داخل چپاوتی سپاه واقع موضع میان میر صاحب شد و افسران سپاه را جمع کرده ماجرا بازداشت و با چشم
گریان استدعای انتقام خون پادشاه و پدرش و پدر خود کرد و تاخت افواج ازین قضیه دردنك كشته چون بحر
مواج روی قتل و تاراج بسوی قلعه سمن برج نهاده دروازه آنرا که بسته بودند بشکسته داخل قلعه شدند
وجنك خفیفی روی داده لهناسنگهه را بکشتند واجیت سنگهه که خود را در گلخن حمام پنهان کرده بود بعد از
تفحص واقف حال او شده هیزم بدهن گلخن افروخته هلاکتی ساخته جسدش را بیرون کشیده سرش را بریدند
و در خانه نهاده هريك داخل آنخانه شده تفوهی انداخت و نفرین همیکرد د بلکد هی بن دو حواله متذکره در سال ١٨٤٤
هزارو هشتصد و چهل و چهار میلادی حادث گشته پس ازان هیرا سنگهه دلیپ سنگهه بن مهاراجه رنجیت سنگهه را
برمسند حکومت نشانیده خودش بار وزارت بدوش گرفت و همچنین پس از چندی جواهر سنگهه نام خالوی
دلیپ سنگهه فوج را برانگیخته هیرا سنگهه را بکشت و خودش زمام وزارت بکف گرفت و بعد از چندی او نیز
از دست فوج کشته شده لعل سنگهه نام توشه خانه دار یعنی صندوقدار لقب راجه و منصب وزارت یافت واو
از واهمه اینکه مبادا بمثابه دیگران کشته شودید ربار عام اظهار و تجویز محاربه را با دولت انگلیس اشهاردادوسپاه
سکانرا امرکرد که بجانب فیروزپور رهسپار شود چنانچه در روزبیست و سوم ماه نوامبرسنه ١٨٤٥هزار و هشتصد و چهل و
( ۱ ) سهل پنج عیسوی لشکر سکهه جانب فیروز پور از سهل ( ۱ ) وصبب زمین عبور کرده از دریای ستلج عبور نمودند
زمین هموار ولارد هاردنك گور نرجنرال هند آگاه شده در روزسیزدهم ماه دسمبر سال مذکور اشتهار کرد که چون فوج سکهان
و نرم وصب از معاهده سال ١٨٠٩ هزار و هشتصد و نه میلادی عدول کرده از دریای ستلج درگذشته بردولت انگلیس لازم و متحتم
زمین سخت گردانیده است که لشکر فرستاده ایشان را دفع کند و پس از شیوع اشتهار مذکور افواج سروریه هندرا بسرعت
و تعجیل هرچه تمامتر فراهم آورده حکم جنگ داد و جانین در روز هجدهم ماه دسمبر سنه هزارو هشتصد و چهل و
پنج مذکور در موضع مدکی باهم ملاقی شده هفده ضرب توپ سکهان بدست تصرف سپاه انگلیس افتاده خود
ایشان مغلوب گشته رو بهزیمت نهادند و دوباره گروه سکهان را غیرت گریبان گیرشده در موضع فیروز شهر باهم
در آویخته فراوان خونها ریخته گشت و آخرالامر راجه لعل سنگهه باهفتاد و سه ضرب توپ دست گیر وغنیمت
انگلیسان شد و همچنین روزبیست وهشتم ماه جنوری سنه ١٨٤٦ هزارو هشتصدو چهل و شش میلادی مطابق
سال ١٢٦٢ هزار و دوصدو شصت و دوی هجری در موضع علی وال معروف بالی وال طرفین راقتال وجدالدست
داده ایضاً لشکر سکهان پشت به جنك داده بارمجوز سنگهه سالارایشان رو بگریز نهادند و بسیاری ازایشان غریق
دریای فنا کشته پنجاه ضرب توپ بتصرف انگلیسان در آمد و پس ازان درروز دهم ماه فروری سنه مزبوره
در موضع سراهون تلاقی فئتین رخ داده سردار شام سنگهه و جمعی از اعداد سپاهش بقتل رسیده مابقی شکست
یافتند و دیگر رو بجنك ننهاده از پی اطاق سکهان فتوح عدیده حاصل انگلیسان شد والا هرگز فوج اندك انگلیس
بر لشکر بسیار سکها ظفر نمیافت بهرحال لاروها ردنك گورنر جنرال پس از حصول فتح داخل لاهور شده
راجه دلیپ سنگهه بن مهاراجه رنجیت سنگهه شوش وسرکشی افواج را در نزد او باعث فساد اظهار کرده عفو
تقصیر خواست و معفو شده درروزنهم ماه مارچ سنه ١٨٤٦ هزار و هشتصد و چهل و شش عیسوی عهد نامه جدید
در بین جانین تحریر یافته بعوض اخراجات جنك و گستاخی سکهان ملك جالند رود و آب و کشمیر و هزاره چچ
و دیگر کوهستان بحکومت دولت انگلیس متعلق گشت و باقی ولایت پنجاب بمهاراجه دلیپ سنگهه واگذاشته
شد و نیز بر طبق خواهش دلیپ سنگهه والی پنجاب یکتن رزیدنت یعنی وکیل امور سیاسیه در پنجاب مقرر
گردید و چندتن اسستنت رزیدنت یعنی نائب وکیل امور سیاسیه در اضلاع وسفلی پنجاب جهت انتظام مملکت
ورفاه حال رعیت مأمور شدند واز جمله جارج لارنس در پشاور و هربت ادوردس بمقام درجات و موضع
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.