Page 158

(١٥١) ( جلد اول ) ( ذكر وقایع عهد سلطنت دومی شاه شجاع و زوال امارت امیر کبیر ) ( سراج التواریخ ) غلام حیدر خان را بوالد ماجدش امیر دوست محمد خان در سنگر ارغنده رسانیده او نواب عبدالجبار خان برادر خویش را که در سال پیش مهماندار الکسند بارنس سفیر انگلیس از جانب امیر کبیر مأمور شده و او را اعزاز واکرام کرده بود ظاهراً جهت بند وبست رها دادن سردار غلام حیدر خان وعیال ومنسوبان او وباطناً برای دریافت احوال مكنونه خاطر شاه شجاع و انگلیسان در غزنین فرستاد چنانچه مشارالیه در آنجا رفته بالمیجران لشکر انگلیس گفت وشنیدی کرده اینقدر از راز ایشان مکشوف ساخت که میباید امیر دوست محمد خان باعیال ومنسوبان خویش در گلیور هند رفته سالیانه يك لك روپیه چهره شاهی از دولت انگلیس گرفته صرف مؤنتش نماید دیگر سخنی نشنیده مراجعت کرده امیر دوست محمد خانرا از گفتار انگلیسان خبر داد ( ذكر شورش مير معصوم معروف محافظ جی ) ( پسر میرواغظ مرحوم بامردم کوهستان و فرار كردن اعلیحضرت امیر دوست محمد خان ) ذکر شورش مقارن اینحال مردم کوهستان کابل بتحريك ميرمعصوم معروف بمحافظ جی مرحوم پسر میر واعظ مرحوم که هوا خواه محافظ جی و مردم شاه شجاع بود از ورود لشکر انگلیس در غزنین وتسخیر آن آگاه گشته بشوریدند و حافظ جی بکفن از سدو کوهستان زائیان را بنام شهزادگی ببالائی بر افراشته هنگامه آرای بنوانشد و بامردم کوهستانی بسر سردار شیرعلیخان بن امیر کبیر که از طرف قبله امجدش بحکومت چاریکار قیام داشت تاخته او را در محاصره انداختند و امير كبير بوجود تنگی وقت سردار محمد افضل خان پسر خود را که از کردراه غزنین در رسیده بود باسیصد سوار از راه معاونت سردار شیرعلی خان روانه چاريكار فرمودو اودر آنجا رفته برادر مذکور خویش را از تنگنای محاصره حافظ جی و کوهستانیان بیرون کشیده با خود نزد پدربکوه سیرق آورد بعد امیر کبیر که از هر طرف خود را گرفتار سر پنجه تقدیر دید لاجرم خانشیرینخان را بامردم قزلباشیه که همراه داشت در سنگریکه بموضع ارغنده افراشته بود گذاشته خود باپسران و برادران خویش داخل کابل شد که اهالی مرده محترم را برداشته عزیمت بخارا از طرف دیگر حافظ جی بامردم کوهستانی از عقب سردار محمد افضل خان و سردار شیرعلیخان از چاریکار روی بسوی شهر کابل نهاده دست بتاراج مال ومالها میبرکبر وهوا خواهانش کشادند و امیر کبیر سردار محمد اکبر خان پسر ارشدش که در وقت نزديك شدن شهزاده محمدتیمور از راه پشاور بجلال آباد دست از حکومت شتمه بفرمان طلب باتوفق داز از جلال آباد در محفه نشسته بکابل رسیده بود همچنان باخویش برداشته نواب عبدالجبار خان را که پیشتر از خود از ارغنده جهت حمل ونقل عیال و اطفال واثقال خویش فرستاده بود بمر برنداشتن آنها کرده خود بنقاره باقرندا غنی الزما فرخنده رو بفراز نهاد که ازراه هزاره جات بایران که مهمان خانه سران افغانستان است برود و ازین عزمش نواب عبدالجبار خان بازداشته برفتن بخارا ترغیبش کرد و گفت اولاً از هرات بواسطه شهزاده کامران که با ایشان معاندت دارد عبور محال است ثانیاً سردار کهندل خان در آنجا رفته اگر شاه ایران معاونتی بنونماید هم كمك وياری امير خواهد بود واگر امیر بخارا امدادی کند کوپاز هر دو پادشاه نصرت باز رسیده کامروا خواهیم شد و درصورت عدم مدد گاری هردوی شان هم در بخارا بهتر از ایران روز زمانخواهد گذشت و امير كبير ازسخنان نواب عبدالجبار خان دو دل شده از مثنوی شریف فال گشوده این بیت باستخاره اش برآمد . ( گر مجر را میروی دیوانه - لایق زنجیر و زندان خانه ) وباوجود آن از اصرار گفتار نواب مذکور عزم رفتن بخارا کرده روبراه نهاد و این وقت خان شيرين خان جوانشیر ازقصد امير كبير آگاه گشته با حازت خود او آش در قوزخانه سنگر ارغنده زده قبل از آنکه امیر کبیر از براه رار واره ارغنده شود سواران خانشیرینخان مذکور بنجر و سوختن قورخانه شد و آذروق را نیز تاراج کرده روبخا نهای خویش نهاده داخل شهر شدند و این امر منعکس نتیجه بخشیده باعث سرافرازی او در نزد شاه شجاع گردید چنانچه بیائید انشاءالله تعالی و امير بالجميع از عیال واطفال وبرادر وفر زندان ومخد متكاران راه ترکستان پیش گرفته وارد تاشقرغان شد ومير محمد امين بيك والى آنجا مقدمش را گرامی داشته نیکو میهمان نوازی نمود وشب و روز وقت راه