Page 137

(۱۳۰) (جلد اول) (ذکر وقایع عهد امارت امیر کبیر) (سراج التواریخ) نیافتن بدیشان میداد وایشان بتعمیل امر او پرداخته آزوقه وعلوفه بسیار فراهم ساخته ملافیض الله بن ملا شمس الدین مفتی وباقرخان میرآخور وایشیک آقاسی را با شهزاده نادر میرزا قزداقه قلیجخان توره حکمران خوارزم ومضراب خان والی میمنه وشیر محمدخان هزاره فرستاده التماس معاونت کرد که ازمردم آقماشع والوس تایمنی وجمشیدی لشکری فراهم ساخته ازراه مدافعهٔ شاه ایران درهرات فرستند ومقادن ایجال ویت کویچ نامی از دولت روس باتحف وهدا یاوارد کابل شده شرفیاب حضور اعلیحضرت امیر کبیر گشته تحفه‌اش پذیرفته آمد وهنوز سخن در باب دوستی ومواجدت جانبین درمیان نرفته بود که نامه ورسول محمد شاه نیز رسیده شرف باریافت و چون شاه ایران شرحی ازجهه وزی الکسندر بارتس مرقوم داشته وصریح نگاشته بود که از فریبش ایمن نباشد تا بدام تزویرش گرفتار نیاید وامیر کبیر قطع نظر ازهمه انحا د را بادولت روس اولی دانسته رشته یکجهتی را انعقاد داده الکسندر بارتس را بی‌نیل مرامش ازکابل بیرون کرده درهند فرستاد وفرستادگان روس وایران را نیز بعداز عقد موالات با دولت روس رخصت مراجعت داده سپس دختر غلام احمد خان را بحبالهٔ ازدواج سردار محمد اکبرخان فرزند ارجمند خویش درآورده مراسم سور وسرور بپای برد ذکر محاربات ذکر محاربات شهزاده کامران بااعلیحضرت محمد شاه قاجار شهزاده کامران پاشاه درروز ورود شاه ایران چنانچه آگاه اشارت رفت شهزاده کامران شش هزار تن از دلیران را بعزم رزم لشکر ایران شاه ایران از شهر بیرون فرستاده قبل ازانکه درمزار ابوالولید رسیده فرود شود بموضع پوزه کبوتر خان بامحمد ولیخان تنکابنی سرتیپ وفتح‌الله خان مافی که هردو تن بامراها اش طلیعهٔ سپاه شاه ایران بودند درحین عبور ایشان دوچار شدند و بکار زار پرداخته بسیار تن را بخاك هلاك انداختند وباقر خان را ازنام داران سپاه ایران مجروح ساختند اما در پایان کار زار کثرت عساکرشاه قاجار که از دنبال رو بکار زارنهادند ثبات نتوانسته بشهر معاودت کردند ودر خلال اینحال چند تن ازابطال رجال افغانى اردوی قاجار تاخته يك زنبورك را بافیل بانش هلاک ساخته بشهر در آمدند وهمچنین در شب اول جمعی از شجعان افغان بعزم شبیخون از شهر بیرون شده زدو خوردی نموده مراجعت کردند وروز دیگر شاه قاجار جمعی سنك سفید را محل فرودآوردن لشکر اختیار کرده چون درانجا قرار گرفت دلیران افغان بآهنك جنك ازشهر بیرون تاخته باحاجی خان امیر بهادر وهمراهان او درآویخته خونها ریختند وبشهر برگشته روز شده بیست وهفتم ماه شعبان از از دحام لشکر ایران بیرون شدن را درنیروی بازوی خودندیده بکلی حصاری گردیده قلعه داری گرائیدند وافواج شاه ایران چون بحر مواج ازچهار طرف دروشهر نهاده محمدخان ماکوئی امیر تومان جانب شرق درمقابل دروازهٔ قندهار جای گزیده قرار گرفت وموسى سیمنوف مهندس فرانسوی بکار فرما ئی فوجیکه درتحت رایت او بود مأمور گشت واوسنگر سدیدی برافراخته سپاهیان افغان را کندن نقب و پیش آوردن سنگر تعلیم کرده بکارقلعه کشائی پرداخت وهمچنین محمد و لیخان سرتیپ تنکابنی باافواج قزوینی وجنرال بروسکی مهندس جانب دیگر شهر جای گرفته حاجی خان امیر بهادر جنك بامیرزا رضای مهندس باشی تبریزی زمین مقابل برج خاکستری را باجهی فرا گرفت ودر انحال ازتقدیرات حى متعال بسرپيش بردن نقب در بین پیادگان قزوینی وفوج شقاق یی اتفاق روی داده جانبین دست بچوب وسنگ برده مشت وگریبان شدند و پیادگان قزوینی بآهنك انتباك سر از سنگر بالا کرده شهریان که دربرج خاکستر جای داشتند سی تن از ایشانرا بضرب گلوله تفنك هلاك كردند و باقی از خوف خودرا در عقب سنگر انداختند وصمصام خان سرتیپ بایروان خویش در برابر دروازهٔ عراق سنگر استوار کرد وحبیب الله‌خان امیر توپخانه بضرب گلوله توپ توین را که روبر برج خاکستر بودپست نمود خلاصه ازاطراف مار پیچ ها پیش آورده از همه مقدمتر فوج مجرعلى خان خودرا بدیوار شهر نزديك كرده يكصد و بیستن در مسجد خرابه که بقرب دروازهٔ قندهار بود جای گرفتند وشهر یان شب هنگام یکصد تن باراده شبیخون ازشهر بیرون تاخته سه باربرجای گزینان مسجد حمله نمودند ودرهر بار قتل و جرحی روی کارآورده بشهر درشدند و بهمین منوال هرشب یورشی برده ابرا نیانرا برنج وتعب میانداختند تا که شهزاده کامران و وزیر یار محمد خان بامید كمك رسیدن ازخوا رزم وميمنه