Page 1252

( ۱۲۲۲ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ ) ( ۱ ) پت جلد پوست شاش گاو و چرم خرچه چرم آهو و يك جلد پوست خرس و چهار و نیم سیر سوزن کابل پت (۱) که بدون از سنگ اهاری باشد لاجورد که از معدن حاصل شده دیگر بمجر با فرمان حضرت والا محمد کریم بای تاجر باشی از وجوه دولت خریده بود مصحوب که برکاشد و آغسقا از یدالله خان ارسال داشته بود در روز دو شنبه بیست و چهارم محرم واصل ومحویل کار کنان پایه سر پر سلطنت گشت جامه دهند و پشم نرمیکه و همدرین هنگام حضرت والا بعزم اینکه مردم سکنه ممالک افغانستان که دارای پشم زیاد ازبرۀ گوسفندان خودند در لباس از بن موی پشمینه میانه احتیاج بممالك خارجه نشوند احداث کارخانه برك بافی فرمود و جم غفران و دختران اثیرار هزار . را که بز روید و باسیری آورده شده و از دولت نقد و جنس زیادی بصرف زیست ایشان میرسید امر ریسیدن و تابیدن و رنگافتن که آنرا بشانه حرفه عادیه ایشان ست کرد و بمعرفت ايشيك آقاسی عبدالقدوس خان سید اکبر شاه نامی از سادات هزاره دای زنگی را بر آور هه شال وكليم که در وقت سرکشی و طغیان مردم هزاره در رکاب او طريق خدمت نویسندگی می سپرد و بواسطۀ فرمان ونمد وغير جعلی چند بن هزاره را در کابل خواسته و باز پس رخصت داده و محبوس سپاه چاه چنانچه گذشت شده بساعی ازان سازند ايشيك آقاسی موصوف از تنگنای چاه برآمده رها یافته بود باهتمام این کار کاشت که رفته رفته این حرفت فرهنك عام گردد وزنان تمام مردم هزاره وغیره از توجه دولت بشوق آمده باین کار پرداخته ابند و باین آهنگ در روز بیست و چهارم مذکور ماه محرم تمامت کدخدایان مردم متوطن مواضع لعل و سر جنگل و تخت و تجاب و سرخ جوی و اخضرات و خردك بخشه وكوادر كنداب وورت و غیره هزاره دای زنگی را فرامین عدیده فرستاده نکار داد که پشم سرخ پرۀ گوسفندان خود را که بهترین پشمهای افغانستان است در کابل آورده بهای آنرا از دولت بگیرند و چون مقدار وزن پشم که هر واحدی از روسیه را چقدر بدهند در فرمان معین ومندرج نبود و درین وقت بهای مروج این قسم پشم در بین مردم هزاره هر روسیه را یکچار کابل که معادل نود و شش مثقال است بود سید مذکور قرار روپیه را از نیم چارك الى يك چارك بها نهاده بخر وار ها پشم حواله کرد و آن مردم عاجز و ناتوان نظر بمصارف حمل ونقل وتكافل آمدن و باز گشتن خود که عشر بهای آن برای ایشان باقی نمی ماند ناچار وجه نقد در کابل آورده و تفویض سید مذکور کرده رسید پشم گرفته باز گشتن آغاز نهادند و ازین معنی در ساله سه چهار توپ برك بايد دولت نمی گشت تا که در پایان کار چنانچه در جلد چهارم نگار یابد رای گیتی آرای اعلیحضرت سراج الملة والدین اقتضا فرموده دست گاه نساجی پشمینه را باسلوب مردم یوروپ بکار آورد که اکنون قریب است که رخت پشمینۀ ماب اروپا را متروك وبازار خریدارش را مسدود ساخته مردم افغانستان را از احتیاج مردم خارجه برهاند و هم در روز مذکور محرم حضرت والا نقشه موضع کومل وطرق نواحی آنرا بموقع در بندی و بنا دور معابر سرحد را مرتب فرموده و مواضع احداث محافظ خانها را معین نموده نزد سرهنگ گل محمد خان فرستاد و فرمان کرده نگار داد که قلعه این بکر را مرمت نموده اراضی اطراف آنرا در تحت زراعت آرد و در مواضع مستعده اثر بنا در و معابر قوافل بقرار مندرجه نقشه محافظ خانها احداث و آباد کند و در روز پنجشنبه بیست و هفتم محرم نزر کان قوم توخی که بايك صد و بیست تن از نبرد زادگان خود چنانچه در کابل آمدن ایشان از پیش اشارت شد احرام بند قبله امان و امال کردیده از تقبیل سده عليا مستسعد گشتند شرف اندوز بار شده همگنان از عطای خلاع فاخره سر افتخار برافراخته رخصت مراجعت یافتند و از جمله يك صدو بیست تن بزرك زاده که برای ملازمت فوج پیاده خاصه رکاب شاهی خواسته شده بودند هجده نفر را حضرت والا از نوکری معطل فرموده فلین محمد خان حاکم کلات را فرمان کرد که بزرك زاده بودن و نبودن ایشان را محققی داشته معروض دارد و برای یکصد و دو نفر دیگر در ماهی سی روپیه مواجب معين و مقرر فرمود و همدر ین وقت میرزا محمد حسین خان سر دفتر قندهار هجده لك روپيه كابل که از خواه سپاه نظام مقیم آن دیار و غیره مصارف دولت افزون آمده بود بکسیل خزانه کابل نمود فقط وقایع ماه وقایع ماه صفر سال هزار و سه صد و چهارده هجری مطابق پیچی پیل صفر سنه ۱۳۱۴ ه در روز یکشنبه غره ماه صفر عظیم الله خان سدوزائی که خواسته شدن و آمدنش در کابل از پیش بشرح