{"book":"adl0009","page":1252,"text":"( ۱۲۲۲ )\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ )\n( ۱ ) پت جلد پوست شاش گاو و چرم خرچه چرم آهو و يك جلد پوست خرس و چهار و نیم سیر سوزن کابل پت (۱) که بدون از سنگ\nاهاری باشد لاجورد که از معدن حاصل شده دیگر بمجر با فرمان حضرت والا محمد کریم بای تاجر باشی از وجوه دولت خریده بود مصحوب\nکه برکاشد و آغسقا از یدالله خان ارسال داشته بود در روز دو شنبه بیست و چهارم محرم واصل ومحویل کار کنان پایه سر پر سلطنت گشت\nجامه دهند\nو پشم نرمیکه و همدرین هنگام حضرت والا بعزم اینکه مردم سکنه ممالک افغانستان که دارای پشم زیاد ازبرۀ گوسفندان خودند در لباس\nاز بن موی پشمینه میانه احتیاج بممالك خارجه نشوند احداث کارخانه برك بافی فرمود و جم غفران و دختران اثیرار هزار . را که\nبز روید و باسیری آورده شده و از دولت نقد و جنس زیادی بصرف زیست ایشان میرسید امر ریسیدن و تابیدن و رنگافتن که\nآنرا بشانه حرفه عادیه ایشان ست کرد و بمعرفت ايشيك آقاسی عبدالقدوس خان سید اکبر شاه نامی از سادات هزاره دای زنگی را\nبر آور هه\nشال وكليم که در وقت سرکشی و طغیان مردم هزاره در رکاب او طريق خدمت نویسندگی می سپرد و بواسطۀ فرمان\nونمد وغير جعلی چند بن هزاره را در کابل خواسته و باز پس رخصت داده و محبوس سپاه چاه چنانچه گذشت شده بساعی\nازان سازند ايشيك آقاسی موصوف از تنگنای چاه برآمده رها یافته بود باهتمام این کار کاشت که رفته رفته این حرفت\nفرهنك عام گردد وزنان تمام مردم هزاره وغیره از توجه دولت بشوق آمده باین کار پرداخته ابند و باین آهنگ در\nروز بیست و چهارم مذکور ماه محرم تمامت کدخدایان مردم متوطن مواضع لعل و سر جنگل و تخت و تجاب\nو سرخ جوی و اخضرات و خردك بخشه وكوادر كنداب وورت و غیره هزاره دای زنگی را فرامین عدیده\nفرستاده نکار داد که پشم سرخ پرۀ گوسفندان خود را که بهترین پشمهای افغانستان است در کابل آورده\nبهای آنرا از دولت بگیرند و چون مقدار وزن پشم که هر واحدی از روسیه را چقدر بدهند در فرمان معین\nومندرج نبود و درین وقت بهای مروج این قسم پشم در بین مردم هزاره هر روسیه را یکچار کابل که معادل\nنود و شش مثقال است بود سید مذکور قرار روپیه را از نیم چارك الى يك چارك بها نهاده بخر وار ها پشم\nحواله کرد و آن مردم عاجز و ناتوان نظر بمصارف حمل ونقل وتكافل آمدن و باز گشتن خود که عشر بهای\nآن برای ایشان باقی نمی ماند ناچار وجه نقد در کابل آورده و تفویض سید مذکور کرده رسید پشم گرفته باز\nگشتن آغاز نهادند و ازین معنی در ساله سه چهار توپ برك بايد دولت نمی گشت تا که در پایان کار چنانچه\nدر جلد چهارم نگار یابد رای گیتی آرای اعلیحضرت سراج الملة والدین اقتضا فرموده دست گاه نساجی پشمینه را\nباسلوب مردم یوروپ بکار آورد که اکنون قریب است که رخت پشمینۀ ماب اروپا را متروك وبازار خریدارش\nرا مسدود ساخته مردم افغانستان را از احتیاج مردم خارجه برهاند و هم در روز مذکور محرم حضرت\nوالا نقشه موضع کومل وطرق نواحی آنرا بموقع در بندی و بنا دور معابر سرحد را مرتب فرموده و مواضع\nاحداث محافظ خانها را معین نموده نزد سرهنگ گل محمد خان فرستاد و فرمان کرده نگار داد که قلعه این بکر\nرا مرمت نموده اراضی اطراف آنرا در تحت زراعت آرد و در مواضع مستعده اثر بنا در و معابر قوافل بقرار\nمندرجه نقشه محافظ خانها احداث و آباد کند و در روز پنجشنبه بیست و هفتم محرم نزر کان قوم توخی که بايك\nصد و بیست تن از نبرد زادگان خود چنانچه در کابل آمدن ایشان از پیش اشارت شد احرام بند قبله امان\nو امال کردیده از تقبیل سده عليا مستسعد گشتند شرف اندوز بار شده همگنان از عطای خلاع فاخره سر افتخار\nبرافراخته رخصت مراجعت یافتند و از جمله يك صدو بیست تن بزرك زاده که برای ملازمت فوج پیاده خاصه\nرکاب شاهی خواسته شده بودند هجده نفر را حضرت والا از نوکری معطل فرموده فلین محمد خان حاکم کلات\nرا فرمان کرد که بزرك زاده بودن و نبودن ایشان را محققی داشته معروض دارد و برای یکصد و دو نفر دیگر در ماهی\nسی روپیه مواجب معين و مقرر فرمود و همدر ین وقت میرزا محمد حسین خان سر دفتر قندهار هجده لك روپيه كابل\nکه از خواه سپاه نظام مقیم آن دیار و غیره مصارف دولت افزون آمده بود بکسیل خزانه کابل نمود فقط\nوقایع ماه وقایع ماه صفر سال هزار و سه صد و چهارده هجری مطابق پیچی پیل\nصفر سنه\n۱۳۱۴ ه در روز یکشنبه غره ماه صفر عظیم الله خان سدوزائی که خواسته شدن و آمدنش در کابل از پیش بشرح","chars":3704,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01252.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1252","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1252","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}