Page image — the source of record
Machine transcription
(۱۱۳)
( جلد اول ) ( ذكر ايام فتور زوال سلطنت شاه محمود ) ( سراج التواريخ )
ناحیۀ در پشاور بپاس خویش نگاشته خود در جبال متهبن رفته اقامه گزید و مالیات کوهات را نیز وصول نموده
در موضع تنول همی برد تا که مردم پشاور و هند به تراهمیا بودند از جور وستم او بجان رسیده بشوريدند و پسر
کردگی سردار سلطان محمد خان که در علاقه دوآبه اقامه داشت بشهر و غلبه شهر پشاور را متصرف گردیده ملا
مظهر علی را با دیگر منسوبان سید احمد بقتل رسانیده سردار سلطان محمد خان را بحکومت برداشتند و از شنیدن
این خبر سید احمد را دوباره هوای شور و شر بسر افتاده لوای محاربه برافراشت و مدتی در موضع بالاکوت
هزاره پیچ در قتل و قتال روز بسر برد تا که در سال ١٨٤٩ هزار و هشتصد و چهل و نه عیسوی لشکر بسیار فراهم آورده
در موضع آستانه واقع دامن کوه مهاین اقامه گزید و کنار غربی دریای سند را محل کارزار قرار داده با عساکر
رنجیت سنگه، و سردار سلطان محمدخان جنگها کرده آخرالامر در موضع بالاکوت ضلع هزاره گیج از دست کرم سنگه،
بقتل رسید و پس از کشته شدن او حصۀ مشرقی افغانستان بفرار پشاور همه در تصرف غاصبانه سکهه در آمد
و آخر الامر باسردار سلطان محمد خان نیز راه مخالفت پیش گرفته موضع هشت ننگر و دو آبه را از مضافات پشاور
اخذ وقبض کرده کوهات را بمصالحه عوض آن در موضع بسر دار مذکور واگذار شدند و همه جا لشکر اقامه دادند
و سردار سلطان محمد خان سردار دوست محمد خان را از کابل دعوت جهاد کرد که انشاء الله در موقعش ذکر میشود
( ذکر فوت شاه محمود و سردار پردل خان ) ذکر فوت
( ومراجعت فرستادۀ قزلباشیه کابل از ایران ) شاه محمود
در اثناء وقایع مذکوره شاه پسند خان که از مشاهیر بزرگان افغان و روای شاه محمود و اثبات خواه و ندیمان بود
از هرات در مشهد رفت که با حکمران خراسان قرار دادی کرده شهزاده کامران را بمعاونت او از ایالت هرات خلع
وشاه محمود را نصب نماید و پس از رفتن او در مشهد شاه محمود که از جوروپرخاش شهزاده کامران ایام عمرش را
در زاویه خمول میگاست و مرك را بمراد دو طائف خویش از خدا میخواست در سال ١٢٤٤هزار و دو صد و چهل و چهار
هجری بمرض هيضه بدرود جهان کرده در هرات مدفون شد و هم چنین عطامحمدخان الکوزائی بمرض مذکور فوت
شده شهزاده کامران یار محمدخان پسر عبدالله خان سابقه حاکم کشمير برادر عطا محمدخان را بعوض عمش و زیر خویش
قرار داده مطمئن خاطر بحکومت هرات پرداخت و سردار پردل خان را نیز از مرض ربو و ضيق النفس
اجل موعود در رسیده روز شنبه سلخ ذیقعده الحرام سال ١٢٤٥ هزار و دوصد و چهل و پنج هجری از جهان در گذشته
در مزار حضرت جی واقع قندهار مدفون گردید و پس از وی حکومت قندهار بسردار کهندل خان و سردار
رحمدل خان و سردار مهردل خان قرار گرفت و هم درین هنگام عبدالصمد خان تبریزی که از نوکران خاص
محمد علی میرزا ابن اعلیحضرت فتحعلی شاه قاجار بود بعد از فوت شهزاده مذکور از ایران انتقال کرده در هندوستان و از انجا بنیاد فوج
در لاهور بنزد رنجیت سکهه شده خدمت و ملازمتی نیافته بپتالت و از انجا در کابل نزد سردار دوست محمدخان آمده نظام در
مرحمت و ملازمت شایسته یافت و فوج نظام را او در افغانستان بنا نهاده رواج داد زیرا که يك فوج پیاده هزاری افغانستان
ترتیب داده بقواعد نظام تعلیم حرب نمود و تا اینوقت سپاه قرسان فرمایان و حکمروایان افغانستان سوارۀ کشاده
و پیادۀ ساخلو بوده گویا که عساکر نظامیه را سردار دوست محمدخان آغاز نهاد و همدرین احیان حسین قلی خان مراجعت
جوانشیر چنانچه از پیش رقم گشت که با مۀ فتحعلی شاه قاجار براه سند برگرفت و در نزد میر مراد علیخان سندی فرستادۀ
خود را سفیر دولت ایران قرار داده اظهار کرد که کار پردازان پایه سریر سلطنت ایران تصمیم عزم تسخیر قزلباشیه کابل
از ایران
افغانستان کرده زود است که جانب مملکت افغانستان یورش آرند و ازین جهه مملکت سند نیز مصون ومأمون
نخواهد ماند و میر مراد علیخان از بیان او خوفناك گشته میرزا باقر محمد علی نام شیرازی را با چند تن دیگر از اعیان بسفارت
ایران نگماشت و ایشان نزد شاه ایران رفته مکشوف داشتند که حسین قلی خان بکذب سخن رانده است و خود
حسین قلی خان از راه بندر بمبی دوباره وارد طهران شده نی نیل مرام در سال ١٢٤٦هزار و دوصد و چهل و شش هجری
بکابل برگشت و بخانه اش رسید
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.