Page 1115

(۱۰۸۰) ( جلد سوم ) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیرعبدالرحمن خان ) (سراج التواریخ) از نفایس ذخائر وزواهر جواهر با خود آورده کینان و اناعیل کثیات از خداوند آن قاصر بوده سی هزار تن اسیر از دختران زیبا و غلامان غلمان آسا همراه داشتند که در حسن وجمال چنان بودند که هرکه میدید میگفت این جامه پوشانند نه از نژادگان انسان وکرنه این همه دختران سیمین بر و پسران ماه منظر از کجا در یکجا فراهم آمده اند این روز واقعه فتح اندلس که طارق ساحل کرد فقط و ارپنسوی جهاز شهزاده آزاده بساعت چهار بعد از نصف النهار روز یکشنبه بیست و سوم ذیقعده در مقابل کیپ سنت که ابتدای خاک پرتگال است دوشق وصول افکند و این بحر را اطلنتيك میگویند و با انگلستان اتصال دارد و در ساحل این بحر مملکت پورتگال است و کیپ سنت در قرب بحر واقع و قلعه قوی دران احداث و آباد کرده اند و درینجا بعد از ساعت هشت شب دریا بغایت تلاطم و تموج داشت و اینوضع پرتلاطم را خلیج بن آف بيك میگویند و از طرف امریکا و یورپ شدت تموج درینجا روی میدهد و دایم دریا در تلاطم است چنانجا روز دوشنبه بیست و چهارم و سه شنبه بیست و پنجم ماه مذکور پيك متواله دریا در تلاطم بود و جهاز خیلی تزلزل داشت و حرکات باهوار میکرد تا که در ساعت هفت روز چهار شنبه بیست و ششم در بقدری آرام گردیده وزنه رفته خیلی آرام گشت و جهاز بخوبی و آرامی بجریان بود و بساعت ده ازینروز جهاز عالی در مقابل اسنت که ابتدای خاك مملكت فرانس است بوقوع صول افکند و جانب غرب است و بحر اطلنتيك اتصال دارد و درین جزیره چندی از بناهی کهران سمن دارند و دو منار بفاصله دو هزار ذرع از هم دور بقرب ساحل منظر همی آمدند و بدرجه دورین درین جزیره درختان زیاد بشکل جنگل دیده میشد و بساعت پنج و نیم عصر سفاین كوچك ماهی گیران که دایم از انگلستان درینحدود از راه صید ماهی میآیند مشاهده شهزاده دنیا غرض افتاد که جانب غرب جهاز عالی در گردش بودند و چپ و راست بحر را می پویدند و بساعت نه قبل از نصف النهار پنجشنبه بیست و هفتم ماه ذیقعده جہاز شهزاده سپهر انداره در مقابل شهر پلمتد که محبس مجرمان دولت انگلیس است بر تو افق وصول گشت و این شهر و جزیره یکی از جزائر سه گانه انگلستان وقيد كاه خطاکارانست ومحل تعمیر این شهر در سابق جزیره بوده اند که اندک مسافت و يك بآب بحر ریخته مخروزه لندن ملحق نموده شهری بران احداث و آباد کرده اند که از جمله شهرهای معمور و معتبر انگلستان شمرده میشود الغرض بساعت يك پس از نصف روز مذکور جہاز عالی در مقابل جزیره آف وان که بومی است و در بین دريا واقعست شرف افق وصول شد و قصر ابرین و اسام علیا حضرت وکشور یاد درین جزیره برافراخته و بغایت خوش و دلکش ساخته اند و این جزیره را باغ انگلستان میخوانند و این کوه از دور خیلی باريك بشكل سوزن بنظر میآید ولیکن انتهاییش نسبت بابتدائیش عریض است و در بین انگلند و این جزیره هفت میل مسافتست و بپس و مال وقایع و سر گذشت و شرق وصول افگندن شهزاده در بندر پورتسمتیه و رفتن افراشتگان در لندن انشاءالله تعالی در مجلس سمت ترقیم و تحریر خواهدیافت و ازینسوی در خلال سفر تشنت شهزاده ممدوح که بشرح رفت حضرت والا خير با ملك محمد خان سر دفتر پشت رود را فرمان کرد که دست باستحکام قلعه كوشك كشوده لاشلق يك رويه صرف پاره و بروج و خندق آن کرده انجام حصار هراتش محکم و استوار سازد و هم از عرض و استدعای خود دویست و شصت و پنج سوار گشاده هرات که از چند سال در جلال آباد مأمور اقامت خدمت بودند حضرت والا ایشانرا عوض و رخصت هرات فرموده سعدالله خان حکمران آنجا را فرمان کرد که دو صدو شصت و پنج سوار دیگر از آنجا بزمبیل مبادله سال بحال کابیل جلال آباد نماید تا از حقوق شرعیه اهل و عیال خود باز نمانده در توالد و تناسل ایشان نقص روی ندهد و ازینروز ببعد این امر تبدیل بسواران کشاده و غیره جاری و ساری گشت و همدرین ایام غلام رضاخان بن ولی محمد خان جمشیدی که چندی بحکومت تالقان روز خدمت بسر برده و از آنجا تغیر یافته در کابل آمده بود از عرض و استدعای خودش رخصت مراجعت جانب هرات یافته و با سواران کشاده خویش در آنجا رفته مأمور سرحد داری شد وهمدریوقت هفتاد هزار و هشتصد و ده روپیه کابلی از وجه تنخواه یکماهه فوج نظام هرات که همه مواجب خواران وقات متفرقه که در ایام سفر شهزاده بوقوع آمد ۱۰۸۱