Page 1109

(۱۰۷۹) (جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان) (سراج التواریخ) آتش زده بسوختند و مال و متاع همه را غارت کردند سپس روی یورش بسوی خاصه داران تحت رایت بیرک خان نهادند و سردار شیریندلخان راه مبرزفتن آن گروه بدمنش بر گرفته باسپاه کینه خواه آهنگ جنگ کرد و بساعت دوازده از روز در موضع تنگی واقع متصل درمامدی آتش حرب را مشعله و رساخت تا بساعت پنج هنگامه کر و دار را برقرار و استوار داشته اشرار را پراکنده کرد و سنگر های ایشانرا قهر اقتدار متصرف گشت و پنج دربند قلعه را آتش زده بسوخت و اشرار فرار کهسار شده سنگر ها استوار کردند و همچنین روز دیگر سواره و پیاده نظام بتوپخانه دست بآلات حرب برده مردانه بکوشیدند تا که سه تن از سپاه دولت و یکتن از اعداد لشکر و رعیت کشته گشته هشت تن جراحت یافته بیست تن از اشرار مقتول و بیست و سه تن مجروح شده مغلوب گشتند و از جمله اشرار بزرگان باری خیل با حسن زائی از محاربه با دولت حالت خود را در تباهی دیده ملا مشک نام را که در کرم چنانچه گذشت فرستاده بودند از راه انابت نزد سردار شیریندلخان فرستادند و امان خواسته پس از یافتن امان مقرر خط فرمان جانده و سردار شیریندل خان بزرگان طوائف میان خیل و زمی خیل و باری خیل و حسن زائی و بل زائی و باری خیل سکنه تگره کوه و میدان خوله را با بزرگان جانی خیل و موسی خیل امر کرد که ازده نفر یکنفر را برای فوج پیادۀ نظام منتخب کنند و هم وزیر نام خاجوری و یران نام حاتمخانی صد تن را از راه تسلیت نزد میر در خاجوری و کیره کور فرستاده همه را بایل نجاتی آورده در تحت فرمان کرد و دو بیست و چهل و نه تن از مردم منگل برای فوج نظام گرفته با چهل و چهار تن عرضی قوت و فرار فوج جدران مصحوب میجر مراد علی و محمد شریف دفعه دار بکابل فرستاد و همچنین هشتاد و یکتن دیگر را از مردم منگل از قضای اینان مصحوب محمد زیدی دفعه دار و میرزا غوث الدین رهنمار بکابل ساخته مردم منگل را تنبیه و تهدید شایان کرد و از اندوی شهزادۀ سپهر وتساده سردار نصر الله خان که در بحر احمر جاده پیما بود بساعت ده از شب چهار شنبه مراجعت دوازدهم ماه ذیقعده در مقام دیدس که کوهیست در زیر آب و در سابق چند جهاز در شب بدان تصادم نموده بشکسته سردار نصر و دولت انگلیس بنا بر دفع مضرتیکه دیده بودند بروج آهنین بران کوه ساخته و از زیر آب را فراخته و شش الله خان در تن نگاهبانان کاشته که شب هنگام چراغ برافروزند تا جهاز را بمسافت نیم میل از ان کوه دور تر رانند جهاز بحر احمر شهزاده رسید و بسلامت و عافیت عبور کرد و بساعت دو بعد از نصف النهار روز پنجشنبه سیزدهم ذیقعده جهاز و سفر لندن شهزادۀ عالی در موضع شدوان (۱) که ابتدای خلیج سویس است شرف وصول افکنده و جانب مغرب دهنۀ این خلیج کوهی در میان آب و متصل ساحل است که دولت انگلیس بر جها بران افراخته و بزوهر هر برجی چراغ همی افروزند چه در اکثر شبها بخار از بحر متصاعد شده کوه را از مشاهده مستور میسازد تا جهاز ران چراغ را دیده بداند که کوهست و جهاز را دور از کوه عبور دهد و از باب المندب که اول بحر احمر است تاسويس يكهزار و ششصد و هفت میل انگلیسی مسافتست و خلیج سویس نیز از بحر احمر محسوب است و از حد شدوان که اول غبّبه خلیج سویز و خلیج عقبه (۲) است و در بین ابتداء خلیج کوهی از جانب شمال و مشرق برعایت مقابل ممتداست چنانچه دهنۀ خلیج سویس طرف مغرب این کوه و خلیج عقبه جانب مشرق اتفاق افتاده است و طول خلیج سویس از حد شدوان تا لنگرگاه جهاز یکصد و بیست و عرض آن پنجاه میل انگلیسیست و این خلیج از هردو طرف بنظر می آید و در مجا جهاز را بحزم تمام و احتیاط و آرام میرانند و در سمت مشرق این خلیج بقرب ساحل بحر چراغها معین کرده اند که مواضع مدهشه را دیده جهاز رادور برانند و جهاز شهزادۀ موصوف بساعت پنج و نیم از عصر روز جمعه چهاردهم ماه مذکور در لنگرگاهیکه مقابل شهر سويس واقعست بامر حضرت عالی لنگر توقف در بحر انداخت و در کجا کشتی کوچکی که از بخار حرکت میکرد از طرف حکومت مصر با یکتن داکتر جهت تشخیص مریضانیکه از هیضه و جدری باشند حاضر آمده شخص (۱) شدوان بزرگ ترین جزیره های مدخل سویس و در نزدیکی ساحل افریقا واقع است و بندر سویز در ساحل بحر قلزم از نواحی مصر میباشد (۲) بندر عقبه که قد ما آنرا ایله میگفته اند در ساحل بحر قلزم از نزدیکی های شام بايك اول شام و آخر حجاز اتفاق افتاده است