Page image — the source of record
Machine transcription
( ۱۰۰۳ )
( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواریخ )
موقوف كردید و هم درینروز از سبب قلت آب نهر پغمان درهی کابل که سنگهای صخره مانع از جریان آب بسیار بود و از تنگی و از آبند مجرای جداول اراضی و عقار واقعه زیر نهر مذکور همه عام بودند در زیادت و نقصان آب هماره در بین رعایا نزاع روی میداد حضرت والا محمد شفیع خان هزاره محمد خواجه را که در فوج پیاده سفرمینا منصب کپتانی داشت فرمان کرد که سنگها را از دم آب بریده دهنهای جداول رعایا را که از نهر مذکور جدا میشوند بدست یاری مهندسان و معمارانیکه در تقسیم آب ماهر باشند از آجر (۱) و مجروا هنگ مشید سازد که هم از قطع سنگها آب نهر زیاد شود و هم از تقسیم آن در بین رعایا نزاع و فساد و عناد واقع نگردد و او این امر را بپای برده محکم و استوار ساخته بیاد گار حضرت والا بپرداخت (۲) و از انسوی شرح جسارت نمودن و مداخلت كردن عمرا خان باجاوری که در مواضع ناو و ناوری و ارنوی و ریکوت که از پیش رقم گشت داخل و متصرف شده بود در بنوقت از عریضه سپهسالار غلام حیدر خان بحال رای والا گشت که عمرا خان علاوه از تصرف مواضع مذکوره چون کسی را مانع و سد راه خود ندیده بالشکروارد موضع (دروش) شده قلعه واقعه آنجا را نیز باعداد رجال استحکام داده بعزم فتنه استوار نشسته است و حضرت والا در روز بیست و پنجم مذکور ماه ذیقعده سپهسالار را فرمان کرده امر نمود که لشکر در موضع ریکوت که بقرار نقشه و امضای دیورند حق افغانستا نست فرستاده متصرف شود چنانچه سپهسالار بعزم تصرف ( ریکوت) مواضع سرحد ( اسمار) و(ميره )و( شرتن) و دره ( انکام ) را بمردم سكنه انها روسه بیرقی پیاده خاصه دار مستحکم نموده جمعی را در موضع درین مأمور اقامت کرد و عمرا خان ازین استحكامات سپهسالار خائف گردیده با صفدر خان باڈکی که از سالها نواله خوار خوان احسان ایندولت بود و از راه کفران نعمت مخالفت و طریق عدم اطاعت اختیار کرد طرح مودت انداخته با هم متحد شدند و هنوز سپهسالار راه تصرف ریکوت پیش نگرفته سر کرم نام بود که نامه مستر اون نام انگلیس کمشنر پشاور بوی رسید و چون از مأموریت خود بتعیین حدود فاصله سرحدیه که در کابل با دیورند در میان رفته و امضا پذیرفته بود نوشته بود سپهسالار فسخ عزم نموده و تهدید عمرا خان کرده چنانچه بیاید بکار تعیین خط و نقاط فاصله سرحد مشغول گشت و مقارن اینحال محمد علیخان وکیل سبیقای که روی نمک خوارکی از سردار محمد ایوب خان بر تافته شرف ملازمت دولت علیه یافته بود و از درگاه بعامرو فرمان حضرت والا در راولپندی خدمت وقایع نگاری می نمود بفرمان طلب در کابل آمده مبذول احسان پادشاهانه شد و هم خواهر میرزا حبیب الله خان مستوفی عهد امارت اعلیحضرت امیر شیر علیخان مرحوم و خوشدل خان کندان و میرزا سید امیر خان با با غچقاری که از عریضه و استدعای خود ایشان مشمول عفو شهریاری گردیده بفرمان اجازت با محمد علیخان مذکور ره نورد کابل شده علیا شده بودند در سایه رافت دولت آرمیدند و همدرین اوان عبدالرسول خان ابراهیم خیل باغوای شیطان روی از سعادت و دولت بر گردانیده از چغان راه کفران نعمت برگرفته بدون هیچ اثری فرار اختیار کرد و در موضع تو تو واشپان از مضافات جلال آباد گرفتار دست نوکران سپهسالار غلام حیدر خان گشته در کابل آمد و محبوس زندان سیاست شد و هم در اثنای واقعات مسطوره محمد سلیمان قل نامی از مردم ماوراء النهر بگفتن از سالیان دولت روس را بسبب اقدامش در امری که خلاف شریعت ملت اسلام بود گشته از راه فرار در مزار شریف آمد و میرزا جانخان دیوان بیگی درب بار امیر بخارا نامه بسر دار محمد منور خان حکمران ترکستان فرستاده التماس پس دادن او را کرده او ازین امر که خلاف حمایت دولت بود بامر حضرت والا سرباز زد و قوش بیگی حکومت بخارا از این امر بر آشفته نایب محمد قربان خان هپراتیرا که پوست قره کلی را از نزد میر ابوطالب خان همواره در بخارا نزد میرزا شاه محمد خان و میرزا محمد حسین خان کاشتکان ایندولت میرسانید و از انجا وجوهیرا که از فروش آن بهم میرسید در مزار شریف می آورد محبوس کرد و در بیان کار چون این کردار قوش بیگی مخالف شیوه و اطوار حمایت دولتی بود بارسال و مرسول مکاتیب محمد قربان خان مذکور از قید آزاد گشت و محمد سلیمان قل باس داده نشد و مقارن اینحال در روز بیست و ششم ذیقعده حضرت والا کلداد نام معدن کن را مامور بدخشان کرده
(۱) آجر خشت پخته (۲) پرداخت یعنی فارغ گشت و بساخت
مشید و مرصوص فرمودن حضرت والا مقسمة نهر پغمان را
آمدن محمد علیخان وکیل در کابل
گریختن عبد الرسول خان چغانی و گرفتار شدن او
پناه آوردن محمد سلیمان قل بایندولت
صدور امر بقدس در باب سنگ لاجورد
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.