Page 199

نسخه شوم عين الوقایع صفحه ۱۹۲ باروت و انبار ذخیره که در ارک بالا حصار امیر شیر علیخان تدارک و تهیه و آماده کرده بود آزاد و شد و تاراج غازیها آتش گرفته هفت شبانه روز متوالی اطاق اطاق آتش میگرفت و بهوا میرفت و گلوله های فشنک از هوا بر میگشت هرح و مرج غریبی رو داده بود تا غازیها متفرق شده بودند انگلیسها بزد و مع و بیکار حریق آتش خانه و ذخیره بارو را خود خاموش کردند و تقریبا دو صد خروار باروط فشنک باقی مانده که در یکسی از یکجا ذخیره هنوز سالم بود بآب ریختند که استعداد جنگی در مردم افغان نباشد و هم در اینروزها انگلیسها همه شب دو دسته از عساکر خود را با نوان موزیک نظامی ملتبس نموده بآرامی از شهر بر خارج کرده فردا با شیپور و موزیک باسم اینکه بمانی کمک رسیده ورود میدادند تا کی چند اول و مرادی که قزلباشیه کابلند در این ایام بسیار محافظت و حراست مال و ناموس خود میکوشیدند و ابواب محلات خود را بسته مستعد دفاع بودند و مختص جمعیتی بریاست امیر محمد خان برادر حبیب الله خان پسر خان بیجان و جمعی نیز از افشار ماتحت ریاست محمد حسین خان و غلام حسنخان محض همراهی ملت اسلام و زبانه داری مملکت غازیها در نقطه گلوله پشته همه روزه طرف زد و خورد انگلیسهابشده بودند بیچاره قزلباشیه کابل که انگلیسها آنها را بسته با فغان میدانستند چرا که غازیهای گرسنه و برهنه را سر پناه اقامت و معاش میدادند با وجود آن افغانها آنها را متفق با انگلیسها میدانستند خلاصه بعد از متفرق شدن غازیها افواج انگلیس در کوچه و بازار کابل گردش نموده هر کجا کابل دار و یراق دار میدیدند بخیال اینکه از غازیها است دستگیر نموده بشهر پور میبردند و معدوم میساختند تا اینکه در بازار چند اول سپهسالار ناظر حسینعلی را یراق بسته دیده و گرفته بودند حبیب الله خان پسر خان شیرین خان قبل از اینکه انگلیسها بدانند و بشناسند که او سپهسالار است وساطت نموده او را رها کرد و در اینروزها امیر عبدالرحمن خان تاشکند بود و چون روسهای نظامی انگلیس صلاح تخلیه کابل را دی سیکی از سرداران افاغنه را بامارت افغانستان دیدند کاغذ نوشتند که امیر عبدالرحمن خان مجعولاً بکابل بیاید امیر عبدالرحمن خان نیز ضمنا بروسای غازیها و قضاة کابل کاغذها فرستاده بود و جواب موافق میل او نوشته بودند لهذا آنهم از راه بدخشان عازم کابل شد و در اینروزها غلامحیدر خان وردک که نایب سپهسالار بود و از طرف امیر محمد یعقوب خان بترکستان از یک ششتر افغانستان بحکومت و ریاست قشون رفته بود بسوز پایدار و با استعداد کاملی در ترکستان حکمرانی میکرد و خواب سلطنت میدید و محمد سرور خان پسر امیر محمد عظم خان برادر نهر که سردار محمد اسحق خان که از راه بخارا محرمانه داخل ترکستان شده بود و شب بخانه قادر خان حکمران شبرغان و رود کرد شخصی بغلام حیدر خان وردک خبر داد فورا قزاق بیحار ما و فرستاده از قرار تحقیق حکام شبرغان سردار مزبور را نزد بیچاره دستگیر نموده بمجلس آورد و در مجلس خود سرش را گفت بریدند فردا این آوازه در میان افواج و عساکر ترکستان تحت الحفظ باز شر فرستاده افتاد که پسر امیر محمد عظم خان را غلامحیدر خان کشته مردم در خیال بلوا و شورش شدند منجمله سه فوج از افواج امیر شیرعلی غلامحیدر خان فرستاده بود که تحت ریاست غلامحیدر خان وردک و در خان آباد و تالقان و قندغز ساحلو بودند با شش عراده توپ باستقبال امیر و در نقطه ده داد او را عبدالرحمن خان در قندوز رفتند و سلام کردند امیر عبدالرحمن خان در این نقطه که خود را دارای سه فوج و تو بخانه دید حبیب اللهخان بقتل رسانیدند بیک میر بدخشن که از میرهای محترم بدخشان و امیر عبدالرحمن خان را از آب دریا جیحون عبور داده بود و مهماندارش بود مقتول ساخت و خود را امیر خطاب کرد از طرف دیگر سردار محمد اسحق خان با جمعیتی از طرف بخار ابسمت بلخ و مزار آمده غلامحیدر خان دردک تاب نیاورده مضطربانه بکهیت افواج بلخ و مزار و سرپل و غیره با میرمحمد اسحق خان سلام کردند خبر ورود اینها که بکابل رسیده بوقت