Page image — the source of record
Machine transcription
-۱۷۲-
بمعیت سردار محمد اکرم خان به قسمتهای مرکزی اعزام شده ـ از بامیان تا حوالی مزار شریف از یکطرف و تمام هزاره جات را از طرف دیگر تا حدود ولایت قندهار و هرات تأمین نمود و ساحهٔ حکومت سردار محمد اکرم خان برا در خویش را توسعه بخشید. در مراجعت خبر یافت که سردار سلطان احمد خان که از امیر رنجیده و نزد کهندل خان رفته بود با پنج هزار نفر جانب کابل حرکت کرده است تا حقوق خویش را در سلطنت امیر قهراً بازیافت دارد. وزیر اکبر خان که ازین خبر شنید داوطلبانه بآ نطرف حرکت کرد و در مقر به عسکر قندهار که تحت قیادت رحمدل خان اعزام شده بود، رسید و سردار سلطان احمد خان را که با او رفاقت صمیمی و دیرینه داشت و در جنگ و صلح با هم یار بودند از قیام بمقابل عم بزرگش منصرف ساخت و به قناعت و اطاعت خود ـ که با همه حقوق ثابت هیچیک مطالبهٔ اشتراک را در سلطنت نکرده بود ـ او را قانع گردانید و سردار سلطان احمد خان حاضر شد که بکلی افغانستان را ترک گوید و به ایران برود. اما رحمدل خان بکابل آمده به توصیهٔ وزیر محمد اکبر خان که میخواست بین ارکان خاندان شان نفاق پیدا نشود از امیر عفو خواست و مرخص شد.
بعد از رفع این غایله امیر نفس راحت کشید و مدت دو سال دیگر در امنیت بسر برد. سیاست خارجی او عبارت از دوستی با انگلیس و صلح با دیگر همسایگان بود ـ از آنجمله با ایران روابط عادی داشته و صرف برای پیشبینی آینده در دربار ایران سعی میکرد تا ایران را از یار محمد خان پادشاه هرات دورنگه داشته زمینه را برای الحاق هرات آماده سازد. باروس و بخارا روابط مستقیم نداشت اما در هر حال از نفوذ تمام دول اجنبی در دربار خود بر حذر بود و نمیخواست نمایندهٔ هیچیک از ین دول را در افغانستان قبول کند چنانچه درین قسمت مساعی دولت برطانیه در نزد امیرچه در زمان توقف او در هند و چه بعد از ان بجائی نرسید و امیر از قبول نمایندهٔ خارجی بدلیل عدم قبول مسئولیت حفظ جان آن نظر به تجارب گذشته سرباز زد و حتی مثل گذشته نمایندهٔ غیر رسمی را هم نپذیرفت و همین قسم در موضوع تجارت نیز آزادی خود را حفظ و از داخل شدن در هر قسم قرار داد و تعهدی خود داری نموده و سیاست ( دروازه بسته ) را رویهٔ رفته در تمام موارد در مملکت تطبیق کرد ( که تقریباً از طرف تمام اخلاف او « باستثنای امیر شیر علی خان » تا آوان استقلال افغانستان ادامه یافت )
در سال ١٢٦٢ هـ ق (١٨٤٥ ع ) در نجر و و تگو بغاوتی رخ داد، ابتداء نواب عبدالجبار خان برای رفع آن مامور شد ولی کاری از پیشبر ده نتوانست تا آنکه امیر شهزاده محمد اکبر خان را بآن سمت تعین نمود و او با از بین بردن سران سرکش چون صاحبزاده جانان و صاحبزاده فتح ـ آنسمت را آرام ساخت و مالیات آنجا را جمع نمود. در اواخر همین سال مردمان اشپان و ماما خیل خوگیانی تمرد کردند. وزیر اکبر خان با تن بیمار بسرکوبی آنها شتافته و پس از فرو نشاندن این غایله به جلال آباد مراجعت کرد اما مرضش در پنجا شدت اختیار نموده به عمر (۲۹) سالگی دارفانی را وداع گفت
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.