Page 146

(۸۳۱) کیفیت بدسلوکی نظام الدوله و خرابی دولت چون میکناتن صاحب بهادر و ره خبث باطنی نظام الدوله را فریب ظاهرش اعتبار نموده بدرجه کمال با او موافق شدهبین که چند ماه از مهتر کاری او گذشت از روی خود بینی و استکبار باصغار و کبار رفتار و گفتار ناهنجار و بدگوار اظهار نمود و بمهمات شاه جمجاه در نهایت استخفاف و آمد مینمود هرگاه دید که حالا در دربار شاهی از خدمتکاران قدیمی کسی به آب و اعتبار خود نماند که برخلاف من دم زند یا سخن گوید دست در مخالفت خوانین دراز کرده چند نفری که در دربار شاهی اسمی و رسمی داشته اول احوال آنها را در خدمت میکناتن صاحب بهادر با قبیح وجه وانموده و بعد ازان در تنقیص مواجب هريك چه درانی و چه غیر آن کمربسته بعضی از خوانین که بودن از ارکان سلطنت میدانستند و حکومت بارکزائی را مکروه طبع میشمردند و بر سرپر آرائی شاه جمجاه شکرانهای ایزدی بجا می آوردند هر چند بحضور شاه جمجاه عرض نمودند و شاه جمجاه بنظام الدوله فرمودند که تنقیص مواجب اینمرده لازم نیست فائده نبخشید یکه روزی در دربار شاهی که اهل دربار مجموعاً علی قدر مراتبهم بحضور شاه جمجاه هر يك بمقام خود قائم بودند صمدخان نیز قزلباش بیگمان درانی با دوزائی بعرض رسانید که مواجب غلام نپرسه شاه جمجاه بنظام الدوله اشاره فرمودند چه عرض میکند نظام الدوله در جواب گفت که ملاف و دروغ عرض مینماید صمد خان گفت دروغگو تو هستی که تمام خدمتگاران و دولتخواهان شاهی از دست تو جگرخون اند و منسوبان طایفه بارکزائی که دشمن ایندولت اند همه در پیش تو بکمال دوستی مقرون نظام الدوله از پنجواب صواب تنفر شده گفت یکدام خیالی چشم ترامیکشم صمد خان چون دید که لحاظ حضور شاه جمجاه ننموده جواب غیر صواب میدهد او نیز در جوابش گفت که اگر بحضور قبله عالم نباشی بشمشیر زبان ترا قطع میکنم سابق برین که هنوز مقدم محتشم شاه جمجاه زینت افزای اینولایت نشده بود من و تو درین وطن متوطن بودیم احوال جانبین بر همه کس هویداست که فتروره محمد زمان خان بارکزائی آئینه صورتهای حالت بود و من با وجودیکه با دشمنان خود همسری داشتم باز هم جای داد و منصب درينملك باستمرار میبردم چون گفت و شنید در دو بدل باینجا رسید از آنجا که صمدخان در درانیان بزرگ زاده و صاحب اثری بود شاه جمجاه طرح سخن طوی ایشان داده از دیوان برخاستند نظام الدوله طافت نیاورده همان وقت بخدمت میکناتن صاحب بهادر رفته بمقتضای خاطر خود کاشف احوال شده گفت که امروز اینچنین جواب وسوال شنیدم هرگاه باز خواست نشود فردا جواب دیگر درانی چه خواهد داد میکناتن صاحب نوشته بحضور شاه فرستاد که صمدخان لایق داری دربار شاهی ندارد من بعد از حضورش موقوف سازند چون شاه جمجاه سخن صاحبان را چون حکم آسمانی میدانستند بنابران صمدخان مذکور را از دربار ممنوع فرمودند از ینمعنی بضبائع تمام درانیان ناپسند آمده مگر طایفه بارکزائی را بجهة آنکه درینمقدمه ایشانرا تمسکی قوی حاصل شد که بهريك گفتند و پیغام فرستادند که ما همیشه میگفتیم که پادشاه را بجز نام دیگر هیچ اختیاری نیست الحمد لله اکنون سخن ما پیرایه ثبوت یافته دانسته شما گردید غرض آنچه معتمدان طایفه بارکزائی که در نزد نظام الدوله بودند و با ومیشودند همان بعمل می آوردند بارکزائیان و معتمدانشان در تدارک آن بودند که اعتبار پادشاه از صفحه خاطر خاص وعام محو ومنتفى شود تا كه فتنه از طواب بیدار گردد ونظام الدوله از کوته اندیشی هیچ