Page 97

چنانچه قبلاً گفته شد بوجان طبع موزون داشت و گاهی شعر میسرود ولی متأسفاً که اکثر اشعارش از بین رفته و جز چند بیت که در اخبار (ارشاد) اکوان طبع رسیده چیزی باقی نمانده گویند روزی ضیاء الملة والدین امیر عبد الرحمن خان یک بسته نرگس برای او فرستاد واو برای ادای تشکر فرد ذیل را نوشت : نرگس صدبرگ از دست شهنشاهم رسید — بر سر خود ماندم وبر چشم ترمالیدمش. این سه بیت نیز از نتایج افکار اوست : — (استقلال) از برای خدا بلند کنید برسر خود لوای استقلال باد شیرین دهان ملت ما یارب از میوه های استقلال میکشم بعد ازین بدیده خود سرمه از خاک پای استقلال (۱) (فاطمه سلطان خانم) فاطمه بنت حاجی میرزا حسن خان از هردو طرف به شعر معروف دوره فتحعلی شاه قاجار منسوب بوده و بتاریخ شش رجب سنه ۱۲۸۲ هجری قمری ولادت در طفولیت در عربی، تاریخ و فارسی معلومات خوبی کسب نمود و شعر فارسی نیکو میسرود. فاطمه سلطان خانم در سنه ۱۳۰۰ با میرزا محمود پسرعم خود ازدواج نموده چند بیت ذیل از قصیده ئیست که مشارالیها در مدح میرزا حسن علی خان اعتماد السلطنه گفته : — بعقل و دانش مهتر ز خواجه کلتر بفضل و انش برتر زصاحب بن عباد گهر که خجلش آرد همی فروز دین ز خاک لاله دمد کاه بهمین واسفند ز قطره رقیش بهر دفع عین کمال خرد بسوزد در مجمر کمال سپند دعاش گویم : وی چشمه ای ری به روزهراژ و دوزه ر دز در گرد (ام هانی) زمان حیات این شاعره طور یقینی معلوم نیست ولی از مه فخرائین چنین استنباط میگردد که در قرن سیزدهم حیات داشته اند شرح حال او را درین فصل گرفته شد. ام هانی از اهل یزد و دختر قاضی عبد الرحیم خان بیکار بیگی بود تا بسیار دیر شوهر نکرد و بالاخره با یک سید محترم ازدواج نمود ولی صاحب اطفال نشد محمد صادق خان رحیمی برادر زاده او حکایت میکند که عمه اش بیست پاس حلم کتب را دوستان و آشنایان خود بخشیده به پشت هر کتاب شعر مناسبی نوشته بود از آن جمله دو جلد کتاب احادیث شکنی نبوی وقفیت و این دو فرد بر پشت آن بخط ام هانی نوشته شده : (۱) پای دوش بی دست خدا چون نهاد مهر نبوت ز مهر بوسه بر آن پا نهاد (۲) غرض از بت شکنی فخر ازین نبود ایوراً که دوش خود بکف پای مرتضی برساند (۲) (۱) سوانح عمری بوجان از یادداشت‌های شفاهی بی بی جان خانم سردار محمد عمر خان مرحوم که عروس بوجان میشود گرفته شده است و نمونهٔ شعر وی از (پشتنی میرمنی) نقل گردیده (۲) آتشکده یزدان صفحه ۴۷۰