Page image — the source of record
Machine transcription
ذکر شده ولی شعری که به او نسبت میدهند در تذکره های دیگر بنام بیدلی (۱) خانم
شیخ عبدالله دیوانه آورده شده است در مجالس النفائس امیر علی شیر نوائی از بی بی ذکری
نیست و تنها بیان بیدلی بمیان آمده وشعر مذکور نمونه کلام او معرفی شده بنا بران
چون تذکره فوق الذکر معاصر با هردو شاعره است وسخن مولف آن اعتبار دارد (۲)
این شعر از بید لی است و شاید اشعار بی بی از بین رفته باشد شعر مذکور این است.
روم بباغ و زنرگس دو دیده وام کنم
که تا نظاره آن سر وخوش خرام کنم
عفتی
عفتی از زنان سخن گوی اسفر این است. کیغیز ملا آذری بود و آذری در ۸۶۸ ه ق
وفات کرده پس عفتی از شاعره های اواسط قرن نهم هجری بحساب می رود . صاحب
(مشاهیر نسوان ) میگوید :
«عفتی شاعری را از مالك و پالهان خود آموخته است» غیر از شعر ذیل اثری از او
بدست نیست .
قامت سرو که در آب نمودار شده
کرده او ا بقد یارو نـگون سار شده
آفاق جلایر (بیگی هروی)
آفاق جلایر دختر امیر علی جلایر بود و در قرن نهم در عهد سلطان حسین بایقرا
در هرات حیات داشت آفاق با درویش علی برادر امیر علی شیر نوائی ازدواج نمود شوهرش
چندی حاکم بلخ بود (۳)
این زن ثروت زیادی داشت واز حسن نظری که باشعراء داشت برای اکثر آن ها
معاش وجیره مقرر کرده بود خودش نیز شعر می سرود و شاعره خوبی بوده است تذکره
ها بنام های مختلف از ویاد میکنند : بعضی بنام آقا بیگه یا آقا بیگم هروی (٤)
و بعضی دیگر به تخلص بیگی (٥) ذکر اورا کرده اند اما ( لطائف نامۀ فخری) کـه
ترجمه مجالس النفائس علی شیر نوائی است این شاعره را بنام آفاق جلایر ذکر می نماید
و این کتاب از همه بیشتر اعتبار دارد . چه مؤلف آن معاصر شاعره و برادر شو هرش
بوده است . شاید نام او آفاق و تخلصش بیگی بوده باشد و آقا بیگم یا آقا بیگه لقبی
بوده که براو از احترام گذاشته بودند . گویند آفاق در اوائل شراب می نوشید ولی
(۱) رجوع شود به (بیدلی)
(۲) در صفحه ۱۷۳ ترجمه (مجالس النفائس) یعنی ( لطائف نامۀ فخری ) طبع :
(Orreutol Colegr Lahore) در آخر شرح حال شیخ زادۀ انصاری فرزند بیدلـی
چنین نوشته شده می توان گفت که در خانه او (شیخ عبدالله) زن ومرد خوش طبع اند .
(۳) مرآت الخیال سراج الاخبار خیرات حسان، تذکرة الخواتين وروز روشن .
(٤) پښتنی میرمنی دښاغلی بینوا در کتاب پښتنی میرمنی مشاعره مذکور را بدونام
بصیث دونفر مختلف معرفی نموده بیگی (آقابیگۀ هروی) ودیگر ( بیگی هروی )
(٥) مشاهير نسوان .
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.