Page 323

(۲۹۸) دیانت را بهم پیوست میکند وحتی نشان میدهد که پیروان آنها در يك قطعه خاك معین زندگانی کرده اند چنانچه در اوائل فصل ویدی زمانیکه میخواستیم خانه مشترك آریایهای كتلة باختری را ثابت کنیم در میان پاره عوامل دیگر مثل تشابه زبان وادبیات وعنعنات وغیره یکی هم شباهت عقیده و آئین عصرویدی و اوستائی را مثال آوردیم. پس آئین اوستائی غیر از تحولاتی که از روز ظهور خود حوالی هزار ق م تا سه چهار قرن بعد از انتشار دین مقدس اسلام در داخل اصولات خود نموده دارای عوامل قديمة عصر ودیانت ویدی نیز میباشد . آئین اوستائی از روز ظهور خود در باختر در مرور زمانه در عصر و نقاط مختلفی که انتشار یافته، دوره های ترقی و بحران وتحولات زیادی را پیموده که اینجا موقع تذکار همۀ آن نیست زیرا بعض دوره های آن از چوكات این فصل حتی تاریخ آریانا بیرون است لذا بصورت عمومی به تحولات آن اشاره نموده و بعد ازان قیافه وشکل اصلی آن را به عصری که وارد آن هستیم شرح میدهیم . فراموش نباید کرد که آئین اوستائی از روز ظهور آن در حوالی هزار ق م در باختر تا امروز از بین نرفته و هنوز هم پیروانی دارد. این دیانت از حوالی هزار ق م تا موقع ظهور هخامنشی ها درفارس تقریباً ۵۰۰ سال منحصر به قلمرو اوستائی یعنی خاك های آریا نا بود. در اثر فتوحات وتبلیغات دودمان سلطنتی بلخی اسپه وتعلقاتی که بعد تر اشوری ها وهخامنشی ها پیدا کردند بجانب غرب نشر شد ولی عقاید سامی دران تاثیر افگند ودیانت اوستائی عصر هخامنشی شکلی داشت مخلوط با ستاره پرستی و دیگر مفکوره های سامی. درخود قلمرو آریانا هنوز هم تا زمان فتوحات اسکندر این دیانت مختصات خود را محافظه کرده بود . حمله و فتوحات اسکندر صدمۀ مدهشی به آثار مذهبی و نسخه های اوستا رسانید. حتی قرار بعض نظریات هرچه نسخۀ اوستا در آریانا و نقاط فارس وجود داشت همه اش طعمۀ حریق شد وبرباد گردید و نسخه ئی را هم اسکندر به یونان فرستاد. طبیعی