Page image — the source of record
Machine transcription
(٢٠٤)
تاریخ قدیم کشور خویش هم اجرا میکنم و این کاری است که در حقیقت امر از همان روزگار باستان همیشه در مملکت ما تعقیب شده و شاهد آنهم این است که هر چه : آثار و عنعنه و تاریخ و داستانهای رزمی و حماسی و قصص و فولکلور و ادبیات داریم همه آن انعکاس خاطرات قدیم سرود ویدی و اوستائی است. بعبارت دیگر وید و اوستا دو صفحه پیوست تاریخ قدیم ما است و میتوانیم بگوئیم که تاریخ باستانی کشور کهن ما از اکثر ملل بیشتر نوشته شده.
درین شبهه نیست که اوستا جنبه مذهبی دارد : سرودویدی هم جنبه مذهبی داشت ولی تا کدام اندازه ازان معلومات قیمت داری برای جغرافیه و تاریخ و روشن ساختن قبایل و عرف و عادات و سویه زندگانی و گوشه های اجتماعی حیات ما ـ که در حقیقت انتظار از تاریخ هم همین است ـ بدست آمد. همانطوریکه اوستا نسبت به سرود متفرق وید یک آئین و دیانت مشخص را با تمام قوانین و اساس و فروعان آن نمایندگی میکند در قسمت تاریخ و جغرافیه آریانا هم بمراتب دقیق تر صحبت میکند و مفادش بیشتر ازین است که وقایع در هر رشته تا اندازه زیاد تسلسل دارد. نقاط جغرافیائی آن عموماً مشخص است و وقایع با اراضی ارتباط و کمال هم آهنگی دارد و همه تحت اقتضا و پروکرام آئین یک ملت، یک سیاست، یک مملکت و یک نظام شاهی بزرگ و مقتدر بمیان آمده و بعض « فرگادهای» و ندیواد بذات خود تنها بايك مبحث جغرافیائی آریانا و يا يك رساله تاریخ پادشاهان بزرگ و نیرو مند آنست.
ملتفت باید بود که در بعض قسمت ها فهمیدن اصطلاحات اوستا و مخصوصاً تعبیر آن من حیث وقایع تاریخی تا يك اندازه مشکل است و لی با وسعت نظر مشکلات خود بخود حل میشود «گایگر» جرمنی به این عقیده است که پهلوانان و شاهان و قبایل آریائی و غیر آن که در اوستا ذکر شده اند همه وجود
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.