Page 207

(۱۸۳) تاثیرات خاك آریانا : درین شبه نیست که تاثیرات محیط وخاك از هر چیز بیشتر در سر نوشت باشندگان یك قطعه دخالت تامه داشته و خطوط اساسی سجایا ، عرف ، عادات ، اختصاصات و تمام مظاهر زندگانی مادی ومعنوی و سیاسی آنها را در آن میتوان یافت بیشتر بصورت مختصر دیده شد که آریائی های مهاجر در محیط های نو حوضه گنگا و فارس و مدیا و تصادف با عروق بیگانه و مدنیت های سامی چه شدند وزیر چه تاثیرات آمدند حالا میخواهم به بینم که آریائی ها در خانه خود چه کردند و چه شدند و محیط از آنها چه ساخت و در سر نوشت زندگانی مدنی وسیاسی آنها چه رولی بازی نمود . وضعیت جغرافیائی آریانا بصورت عمومی پیشتر شرح داده شد این مملکت در داخل حدود خود با داشتن کوههای بلند ، قلل پر برف، دره های هول انگیز ، کوتل های دشوار گذار، رودخانه های سیلابی ، آب های خروشان ، تپه های سبز، غندیهای خشك، جلگه های هموار و حاصل خیز ، بیشه های پر جنگل اراضی سنگلاخ منظره ئی دارد كه یك حصه آن به حصه دیگر نمی ماند . يكطرف قلل شش هزار متری افتاده و یك حصه دیگر بیش از ۳۰۰ و ۴۰۰ متر بلندی ندارد . در دو نقطه نزديك بهم یکجا تمام سال برف دارد و منجمد است و نقطه دیگر حرارت منطقه حاره را نشان میدهد . در يك فصل در یكجا گندم درو و در دیگر نقطه نو کشت میشود . به این صورت محیط مختلف الشكلی که يك حصه آن کهستانی، يك حصه آن جلگه، يك قسمت آن تپه زار و يك قسمت آن هموار، يك طرف آن خشك و يك طرف آن سر سبز ، يك گوشه آن گرم و گوشه دیگر آن سرد است تاثیرات عمیقی در رو حیات ساکنین آریائی این دیار وارد نموده به ایشان حالی نمود که زندگانی و صحنه حیات جنبه های تاريك وروشن ودوره های آسان و مشكلي داشته هیچ گلی بی خار نیست ولی این خارها به هیچ صورت سد راه موفقیت های زندگانی