Page 58

می باشد و هشتم چون رنگ ریزی ونقاشی ورنگ آمیزی است و اگر این مردم مهمل گذاشته شوند و این امر را پیش به برند روی مردم را از کارها باز خواهند گردانید دام های مکر و فریب را به گردن آویخته لنگ های خدعه و فریب را کشال کرده عصای شر را در بغل گرفته جام طمع خود را ازان پر خواهند کرد نفوس ایشان از اخلاق فساد ودوست داشتن ریاست کاذبه وطلب دنیای دنی وحسد وحقدو عداوت ها از هر جهت مملو خواهند شد و این اخلاق خود را زیر پردة تلبیس خواهند پوشانید وبعد ازان خواهند گفت که دست های خود را زیر این پردها در آورید تا اموال مردم را بر بایند . الحاقا این مردم باا باحتیها لازم است و به هر ذی شعور واجب است که ریشه این چنین افراد را بکند تا افکار عوام را فاسد نسازند ووبال این افساد بر علیه عام و خاص ثابت نیاید . پس شرافت هر صنعت باندازه عموم موضوع و غایه آنست اشرف ترین جمله صنایع صنعت حکمت است که عبارت از سیاست باشد و اهنگری اگرچه عام المنفعه است لیکن بمقابل حکمت حیثیت خادم به مخدوم دارد . از گذارشات فوق مجاهدات علمی او معلوم شد که شفاهاً و قلماً بیاناً و تحریراً مردم را به سوی علم مثمر متوجه می ساخت حالا قدری از خدمات سیاسی او بحث می رانیم چون اوراق تخمین شده ما کمتر مانده لہذا احوال ما بعد را بصورت بسیار موجز ذکر می نمائیم زیرا مردم از شرح حال سیاسی او اضافه تر خبر دارند واگر موقع بدست آمد در تالیفات ما بعد بشرط توفیق ازان ذکر خواهد شد انشاء الله چون مصر ملعبه سیاست اروپا گشته بود و دست خارجیها اوضاع مصر را چنان به خرابی رسانیده بود که حکومت از بحران اقتصادی بسیار به مشقت بوده اسماعیل پاشا جنرال قونسل