Page 57

٣٦ و رجال بی کناریکه با اسباب حیات مقابله دارند و به توکل کاذب تکیه میکنند و معنی حقیقی توکل را نمی شناسند و گمان برده اند که توکل عبارت است از معارضه با سنن الهی که در مصالح عباد او تعالی جاری آمده . و این را تبتل وانقطاع از عالم ظاهر می نامند با جسود یکه کشکول کفاف را گرفته پردۀ قناعت را دریده اند ایشان به منز له موی زیر بغل میباشند از تکثف آن بدون زحمت کندن و جلب عفونت ها در صورت گذاشتن آن فائدۀ دیگری متصور نمی باشد . ازالۀ این مویها و پاک کردن هیئت اجتماعی از کثافت آنها مناسب است این صنائع بر دو گونه تقسیم میشوند اول آنکه ضروری اند دوم غیر ضروری و ضروری باز دو قسم اند قسم اول فائده عامه دارد دوم فائده خاصه باز یا منضم این فوائد می باشند و یا زیب دهنده قسم اول آن چون اهنگری است که سائر اهل حرفه به آن احتیاج دارند قسم دوم آن چون فن برش کردن لباس است و قسم ثالث آن که ضروری است و فائده عامه دارد غايه ومقصد آن نفع جامعۀ انسانی است مثل آن حکمت است که قوانین را وضع می کند و راههای حیات را توضیح و تشریح کرده وسائر نظامات را ایجاد و حدود سائر امور را تعیین می نماید و حدود فضائل و رذائل را روشن می سازد و این صنعت از جمله کمالات عقلی و خلقی است که به عبارت مختصر آن را حکومت عادله میگویند قسم چهارم آنست که واسطۀ امور خیریه باشد غایه این اشیا به ماورای نفس انسانی می رسد لیکن به آن راجع میشود و قسم پنجم آنست که فائده آن بسیار می باشد چون نجاری و تجارت و ششم آن چون شکار کردن است و هفتم آن طبابت است که متمم اعمال و قوای حیوانی است ومساعد اتمام وظائف آنها